Spektra ukazuje na potrebu zakona o rodnom identitetu u Crnoj Gori

Asocijacija Spektra je povodom najnovije presude Suda pravde Evropske unije (CJEU) ukazala na neophodnost pravnog prepoznavanja rodnog identiteta trans osoba u Crnoj Gori. U saopštenju se navodi da presuda dodatno potvrđuje standard koji evropske institucije i međunarodna tijela već godinama naglašavaju: države moraju omogućiti trans osobama ostvarivanje osnovnih prava, uključujući slobodu kretanja i ravnopravan pristup javnom životu, bez nametanja medicinskih procedura.

Asocijacija Spektra podsjeća da Crna Gora, kao država kandidatkinja za članstvo u Evropskoj uniji, još nije usvojila zakon koji omogućava pravno priznanje rodnog identiteta na osnovu samoodređenja, iako je to predviđeno Programom pristupanja EU i Akcionim planom za Poglavlje 23. „U praksi to znači da trans osobe u Crnoj Gori i dalje moraju prolaziti kroz medicinske procedure da bi njihov identitet bio pravno priznat, što predstavlja ozbiljno zadiranje u tjelesni integritet i osnovna prava. Nemogućnost da se ovim uslovom priklone dodatno povećava rizik od diskriminacije u svakodnevnom životu“, navodi se u saopštenju.

Iz Spektre dodaju da nesklad između rodnog identiteta osobe i podataka u zvaničnim dokumentima stvara prepreke u svakodnevnom životu – od putovanja i zapošljavanja do pristupa potrebnim uslugama. Trans osobe su u takvim situacijama izložene prisilnom otkrivanju identiteta, ponižavajućim procedurama i većem riziku od diskriminacije.

Presuda Suda pravde EU, kako ističu, potvrđuje da države ne mogu uslovljavati pravno prepoznavanje rodnog identiteta medicinskim intervencijama, uključujući operacije ili sterilizaciju, niti se mogu pozivati na nepostojanje nacionalne procedure kao opravdanje za uskraćivanje tog prava. Predstojeći rok za usvajanje Zakona o pravnom prepoznavanju rodnog identiteta, definisan Programom pristupanja EU za drugi kvartal ove godine, predstavlja, prema ocjeni Spektre, ključni test političke odgovornosti institucija.

„Crna Gora sada ima priliku da pokaže da evropski put shvata kao obavezu prema sopstvenim građankama i građanima i da poštuje evropske vrijednosti garantujući pravo na pravno prepoznavanje rodnog identiteta“, navodi se u saopštenju. Asocijacija Spektra poziva Vladu i poslanike da potvrde svoju odgovornost i kredibilitet i učine ovaj ključni korak u zaštiti ljudskih prava stvarnošću.