Mato Kankaraš: Birokratizacija prosvjete i problemi obrazovanja

Profesor Mato Kankaraš ističe da birokratizovanost prosvjetnog aparata dovodi do prekomjernog formalizma u svakom projektu. On smatra da je jedna od glavnih odlika prosvjetne reforme bila pokušaj oponašanja idealizovanih sistema, umjesto izgradnje vlastitog i ispravljanja grešaka na putu.

U razgovoru za Monitor, Kankaraš je problematizovao rezultate nedavnog Državnog takmičenja iz matematike, gdje je rijetko ko dobio više od 50 poena. "Prirodno je da zadaci budu teški, ali nije odgovorno uzimati visoke kriterijume Ispitnog centra kao jedini uzrok slabe rezultata," kaže Kankaraš. On naglašava da uzroke treba tražiti u nepostojanju institucionalnog okvira za rad s talentovanim učenicima.

Kankaraš takođe ističe da Ispitni centar nije obezbijedio dostupnost predložene literature, a da su propisani fondovi časova za dodatnu nastavu nedovoljni. "Prirodno bi bilo očekivati rasterećenje od radnih obaveza tokom priprema za takmičenje," dodaje on.

Pitanje deficita profesora matematike i prirodnih nauka takođe je bilo tema razgovora. Kankaraš smatra da je osnivanje odsjeka za hemiju značajan iskorak, a najava studijskog programa nastavne matematike može olakšati profilisanje budućih profesora. "Nedostatak profesora fizike je rezultat loše tradicije," dodaje on.

Što se tiče birokratizacije, Kankaraš ističe da je to jedan od ključnih problema. "Pisanje scenarija za čas postaje besmisleno kada se mora izraditi previše dokumentacije," naglašava on. Takođe, ukazuje na to da se obuke često svedu na obnavljanje licenci, umjesto stvarnog učenja.

U vezi sa interesovanjem učenika, Kankaraš smatra da se proces učenja nije bitno promijenio s tehnološkim razvojem. "Učenje je savladavanje nepoznatog, a to je izazov koji ostaje isti kroz istoriju," kaže on.

Kankaraš takođe govori o izazovima u nastavničkom pozivu, preporučujući ga onima koji uživaju u prenošenju znanja. "Nastavnici su uvijek na pozornici, što ih čini pristupačnim i ranjivim," dodaje on.

Pored toga, Kankaraš je podnio krivičnu prijavu protiv studentskih čelnika zbog korupcije u studentskim organizacijama. "Primijetio sam da se sredstva dodjeljuju bez konkursa i da neka lica, koja nisu više studenti, upravljaju tim organizacijama," objašnjava on.