Estonski premijer: Neuspjeh u odvraćanju Putina koštaće više od ulaganja u odbranu

Evropska unija mora učiniti više kako bi finansirala sopstvenu bezbjednost i pojačala podršku Ukrajini, izjavio je premijer Estonije dok se lideri baltičkih država sastaju u Berlinu kako bi razgovarali o prijetnjama s kojima se suočava Unija. Govoreći uoči današnjeg sastanka sa njemačkim kancelarom Fridrihom Mercom, Kristen Mihal rekao je za POLITICO da „više nije pitanje da li Evropa treba da učini više za sopstvenu bezbjednost. Pitanje je koliko brzo to možemo ostvariti. Jača Evropa znači i jači NATO“.

Evropska unija trenutno vodi raspravu o svom sedmogodišnjem budžetu, koji bi trebalo da stupi na snagu 2028. godine i kojim je predviđeno povećanje izdvajanja za odbranu i bezbjednost. Međutim, neslaganja među državama članicama oko obima potrošnje u drugim oblastima prijete da odlože postizanje dogovora.

Prema riječima Mihala, evropske prijestonice trebalo bi više da brinu o cijeni neuspjeha u odvraćanju ruskog predsjednika Vladimira Putina, jer se, kako kaže, „odgovor ne mjeri samo budžetima za odbranu, već i izgubljenim životima, oslabljenom bezbjednošću, narušenim ekonomijama i cijenom obnove mira. Ulaganje u odvraćanje danas mnogo je jeftinije od plaćanja posljedica agresije sjutra“.

„Podrška Ukrajini već sada povećava bezbjednost Evrope“, dodao je, ističući da bi „Evropa u kojoj Rusija ostvari svoje ciljeve bila daleko skuplja od pomoći Ukrajini da danas uspije“. Lideri EU će se pitanjima izdvajanja za odbranu i budućeg budžeta baviti na najmanje tri samita do kraja godine, uključujući sastanak Evropskog savjeta u novembru, za koji se očekuje da će trajati dva dana zbog pregovora o spornim pitanjima.

Estonija ulaže više od pet odsto bruto domaćeg proizvoda u odbranu i pozvala je ostale saveznike u NATO-u da što prije učine isto. Sve članice, osim Španije, obavezale su se da će taj cilj dostići do 2035. godine, dok evropske države žele da pokažu da preuzimaju veću odgovornost za odbranu kontinenta uoči samita sa predsjednikom Sjedinjenih Američkih Država Donaldom Trampom u Ankari naredne sedmice.

„Samo prošle godine evropski saveznici i Kanada povećali su izdvajanja za odbranu za 20 odsto – više od 139 milijardi dolara u odnosu na prethodnu godinu“, rekao je Mihal. „Ta ulaganja nijesmo napravili zato što smo željeli. Rusija nas je na to primorala“.

Sastanak Merca sa liderima Estonije, Letonije i Litvanije održava se dok se države na istočnom krilu Evropske unije pripremaju za samit NATO-a, koji počinje 7. jula. Saveznici nastoje da poprave odnose sa Trampom nakon što ih je kritikovao zbog nevoljnosti da se dublje uključe u rat sa Iranom, dok Vašington razmatra mogućnost dodatnog smanjenja broja svojih vojnika u Evropi.

Države će istaći da su članice NATO-a, bez Sjedinjenih Američkih Država, ove godine izdvojile dodatnih 139 milijardi dolara za odbranu u odnosu na prethodnu godinu, a, prema riječima osobe upoznate sa planiranjem, biće objavljeni i novi ugovori o nabavci vojne opreme vrijedni više desetina milijardi dolara.

„Poruka iz Ankare mora biti jasna: Evropa je spremna da preuzme veću odgovornost za sopstvenu bezbjednost, uz očuvanje snažnog transatlantskog savezništva“, rekao je Mihal. „Jači evropski stub čini NATO snažnijim – i to je u interesu svih saveznika“.