Tijelo Hameneija izloženo u Teheranu

Tijelo ubijenog vrhovnog vođe Irana, ajatolaha Alija Hameneija, danas je bilo izloženo u velikoj dvorani u Teheranu, gdje su mu vjerski zvaničnici, državni funkcioneri, strane delegacije i brojni građani odavali počast nakon njegove 37-godišnje vladavine. Iran organizuje sedmodnevne masovne pogrebne ceremonije za Hameneija, koji je, prema ovom izvještaju, ubijen u februaru u američkim i izraelskim vazdušnim napadima na početku četvoromjesečnog rata, nastojeći da pokaže javnu odanost Islamskoj Republici i njenom teokratskom poretku.

Predviđeno je da Hameneijevo tijelo bude preneseno u Kom, Nadžaf i Kerbelu, najveća šiitska vjerska središta u Iranu i Iraku, prije nego što u četvrtak bude sahranjeno u Mašhadu, gdje se nalazi najsvetije iransko hodočasničko svetište. Njegov kovčeg prvi put je predstavljen javnosti kasno u četvrtak pred okupljenim pristalicama koje su plakale, njihale se i udarale po glavi uz pogrebnu pjesmu, dok je cvijeće bacano među okupljene.

Danas je kovčeg, zajedno s kovčezima članova njegove porodice koji su poginuli s njim, bio izložen u velikoj molitvenoj dvorani izgrađenoj u čast njegovog prethodnika, ajatolaha Ruholaha Homeinija. Sahrana se održava u osjetljivom trenutku za Iran, čije vjersko rukovodstvo, uz podršku Korpusa garde Islamske revolucije, smatra da je izašlo kao pobjednik iz, kako ga vidi, egzistencijalnog rata protiv svojih najvećih i najmoćnijih neprijatelja.

Međutim, gotovo pet decenija nakon Islamske revolucije 1979. godine, uprkos zvaničnim porukama o nacionalnom jedinstvu uoči Hameneijeve sahrane, Islamska Republika rijetko je bila toliko unutrašnje podijeljena. Analitičari smatraju da je podrška vjerskom rukovodstvu veoma slaba. Iranski mediji pišu da je novi vrhovni vođa, Hameneijev sin Modžtaba Hamenei, navodno prvi put viđen u javnosti nakon što je ranjen u napadu u kojem je njegov otac ubijen.

Višegodišnje sankcije ozbiljno su pogodile iransku ekonomiju, dok su talasi masovnih protesta širom zemlje gušeni sve oštrijim mjerama bezbjednosnih snaga, što je kulminiralo ubistvom hiljada demonstranata u januaru. Tokom ove sedmice vlasti su te probleme stavile u drugi plan organizovanjem demonstracije državne moći i masovne podrške, nastojeći da mobilišu milione ljudi za učešće u pogrebnim ceremonijama. Ulice Teherana bile su pod pojačanim mjerama bezbjednosti. Na glavnim saobraćajnicama raspoređena su vojna i policijska vozila, dok su policija i pripadnici dobrovoljačke paravojne organizacije Basidž patrolirali motociklima.

Iran je upozorio Sjedinjene Američke Države i Izrael da ne izvode napade tokom sahrane. Nakon što su kovčezi danas stigli, nošeni iznad glava okupljenih, položeni su na bijelo uzdignuto postolje u molitvenoj dvorani ispred velikog ukrašenog nišana, okruženog državnim i crnim zastavama žalosti. Na Hameneijevom kovčegu nalazio se crni turban, koji nose vjerski velikodostojnici koji tvrde da vode porijeklo od proroka Muhameda, položen na presavijenu kariranu maramu koja u Iranu simbolizuje revolucionarne ideale i solidarnost s Palestincima.

Delegacije iz Libana, Iraka i Jemena, zemalja u kojima djeluju najvažniji saveznici Irana u regionu, smjenjivale su se u odavanju počasti. Očekivao se i dolazak predstavnika Rusije i Kine. U Teheran su već stigli predsjednik Iraka Abdul Latif Rašid, premijer Jermenije Nikol Pašinjan i pakistanski ministar unutrašnjih poslova Sajed Mohsin Nakvi. Ceremoniji su prisustvovali i članovi porodica vođe Hezbolaha Hasana Nasralaha i visokog komandanta Imada Mugnijeha, bliskih iranskih saveznika iz Libana koji su poginuli u izraelskim napadima.