Ustavni sud pokrenuo postupak o anonimizaciji identiteta stručnih lica

Ustavni sud Crne Gore pokrenuo je postupak za ocjenu ustavnosti pojedinih odredaba Sudskog poslovnika koje propisuju anonimizaciju podataka o službenim licima u pravosnažnim sudskim odlukama koje se objavljuju na internet stranicama sudova, saopšteno je iz tog suda.

Postupak je pokrenut radi ocjene ustavnosti odredaba kojima je propisano da se u objavljenim sudskim odlukama anonimizuju podaci o sudskim vještacima, tumačima, socijalnim radnicima, psiholozima, pedagozima, defektolozima, ljekarima i drugim licima koja u građanskim, privrednim, krivičnim i upravnim postupcima učestvuju izvršavanjem službene dužnosti, kao i podaci o prvostepenom organu koji je odlučivao u upravnom postupku.

Po ocjeni Ustavnog suda, navedena lica i organi u postupcima ne postupaju kao privatna lica, već obavljaju službenu dužnost, odnosno profesionalnu djelatnost. Njihovo učešće predstavlja dio vršenja javnih ovlašćenja ili stručnih poslova povjerenih od strane suda ili drugog nadležnog organa. Zbog toga se postavlja pitanje da li njihovi identiteti treba da ostanu javni.

U saopštenju se također ističe da su podaci o sudskim vještacima, sudskim tumačima i drugim stručnim licima uglavnom javno dostupni kroz registre, licence i druge službene evidencije, zbog čega se postavlja pitanje da li njihova anonimizacija ima legitiman cilj u smislu Ustava i Evropske konvencije za zaštitu ljudskih prava.

Ustavni sud je naglasio da objavljivanje identiteta ovih lica može doprinositi jačanju povjerenja javnosti u pravičnost sudskih postupaka, transparentnosti rada pravosuđa i otkrivanju eventualnih sukoba interesa ili ponavljanja angažovanja istih stručnih lica u korist jedne strane u postupku.

Po nalaženju Ustavnog suda, učestvovanje sudskih vještaka, tumača, socijalnih radnika, psihologa, pedagoga, defektologa, ljekara i drugih stručnih lica u sudskim postupcima nema karakter privatnog djelovanja, već predstavlja izvršavanje službene dužnosti po nalogu suda ili drugog nadležnog organa.

Zbog toga će Sud u nastavku postupka ispitati da li je donosilac Sudskog poslovnika, propisujući njihovu anonimizaciju, prekoračio zakonska ovlašćenja i da li je takvo ograničenje zasnovano na zakonu, da li ima legitiman cilj i da li je neophodno u demokratskom društvu.

Istovremeno, Ustavni sud nije prihvatio inicijativu u dijelu kojim je osporavana anonimizacija podataka o strankama, njihovim punomoćnicima, zastupnicima i drugim učesnicima u postupku, kao ni odredbe kojima je uređen način anonimizacije podataka prije objavljivanja pravosnažnih sudskih odlika.

Kako se dodaje, Sudski poslovnik donijelo je Ministarstvo pravde, uz prethodno pribavljeno mišljenje Sudskog savjeta. Postupak pred Ustavnim sudom pokrenut je po inicijativi nevladine organizacije MANS, a rješenje o pokretanju postupka biće dostavljeno učesnicima u postupku.