Mladi koriste vještačku inteligenciju u borbi protiv depresije

U današnje vrijeme, sve veći broj mladih ljudi pati od depresije, a na psihoterapiju se često dugo čeka. Zbog toga mnogi traže savjete od vještačke inteligencije. Ovaj fenomen ispitivali su naučnici u jednoj studiji.

Studentkinja Anđelina (24) već duže koristi ChatGPT kako bi se lakše nosila sa depresijom. Za nju, vještačka inteligencija predstavlja dodatnu pomoć. Prije nego što je počela koristiti četbot, već je bila na terapiji. Anđelina koristi vještačku inteligenciju kako bi bolje strukturisala svoje misli, ali primjećuje da savjeti četbota nisu uvijek korisni kod težih odluka. Ona upozorava na rizik od zapostavljanja prijatelja i porodice, naglašavajući: "Treba to koristiti promišljeno i ni u kom slučaju ne zapostavljati svoje okruženje. Iako je kod depresije izuzetno teško obratiti se drugima."

Anđelina takođe ističe da stalna dostupnost četbota zasnovanih na vještačkoj inteligenciji može imati opasno privlačan efekat. "Razgovor započne, poruke se nižu jedna za drugom, a čovjek se u tome izgubi, bez nekoga na drugoj strani ko bi ga zaustavio. Nedostaje važna povratna informacija o tome kada je dovoljno i kada bi trebalo napraviti pauzu," dodaje ona.

Njemačka Fondacija za pomoć u liječenju depresije i prevenciju samoubistava sprovela je istraživanje među 2.500 mladih ljudi uzrasta od 16 do 39 godina. Više od petine ispitanika imalo je medicinski potvrđenu dijagnozu depresije. U anketi su učesnici navodili da li razgovaraju o svojim psihičkim problemima sa četbotovima zasnovanim na vještačkoj inteligenciji. Među onima sa dijagnostikovanom depresijom, 69 odsto je već koristilo četbotove za razgovore o psihičkim problemima, a 35 odsto je direktno razgovaralo o svojoj depresiji.

Učesnici u izraženoj depresivnoj fazi često su se obraćali vještačkoj inteligenciji za savjet, i to u dužim razgovorima. Psihijatar Ulrih Hegerl, predsjednik Upravnog odbora njemačke Fondacije, naglašava da su iskustva ispitanika pretežno pozitivna. Tako je 75 odsto učesnika sa dijagnozom depresije navelo da su iz razgovora izašli osnaženi, dok je 65 odsto osjetilo "bliskost i povezanost". "Kada se uzme u obzir da komunicirate sa mašinom, to je zaista iznenađujuće," dodaje Hegerl, ali upozorava da neki smatraju da im ti programi mogu zamijeniti odlazak kod ljekara.

Međutim, 53 odsto ispitanika također je navelo da su nakon kontakta sa vještačkom inteligencijom češće razmišljali o samopovrjeđivanju ili samoubistvu. Dvije trećine učesnika koji su već bili u psihoterapiji ocijenilo je da im je razmjena sa vještačkom inteligencijom bila jednako dobra ili čak bolja nego razgovor sa ljudskim terapeutima, a neki su istakli da vještačka inteligencija stvara manji pritisak.

Ipak, Hegerl ističe da vještačka inteligencija ne može zamijeniti ljudskog terapeuta, naglašavajući da je potrebna dodatna istraživanja kako bi se bolje procijenili koristi i rizici korišćenja vještačke inteligencije kod depresije. "Vještačku inteligenciju ne možete koristiti da biste došli do dijagnoze. Depresija je previše ozbiljna bolest za to. Oslanjam se na tretmane zasnovane na smjernicama koji su dokazano efikasni," zaključuje Hegerl.