In memoriam: Rusmir Mahmutćehajić (1948-2026)

Juče, 6. aprila 2026, u Sarajevu preminuo je poznati bosanskohercegovački intelektualac, akademik i političar Rusmir Mahmutćehajić. Ova ličnost je ostavila dubok trag u historiji Bosne i Hercegovine, a posebno je bio blizak Crnoj Gori. Njegovi prijatelji svjedoče o njegovim interesovanjima za crnogorsko i bosansko nacionalno pitanje, prepoznajući brojne poveznice i sličnosti između ova dva naroda.

Mahmutćehajić je rođen u Stocu, u porodici koja je pripadala stočanskoj eliti. Razumijevanje problema crnogorske nacije oblikovalo je njegovu podršku Crnoj Gori, njenom suverenizmu i građanskom uređenju. Iako je imao uspješnu akademsku karijeru, kao dekan Elektrotehničkog fakulteta u Osijeku, njegovo književno i filozofsko djelo ostavilo je značajan uticaj, a bio je i aktivan u odbrani bosanskohercegovačke države tokom rata.

Godine 1991. izabran je za potpredsjednika Vlade RBiH, a kasnije je bio ministar i ključna ličnost u ratnom rukovodstvu. Razočaran politikom, povukao se iz aktivnog političkog života 1994. godine, ali je nastavio da se zalaže za nauku, kulturu i međureligijski dijalog kroz Forum Bosnae.

Mahmutćehajić je bio poznat po svom interesovanju za teoriju nacije i religiju, promovišući ideju o zajedništvu među različitim narodima Bosanske nacije. Njegov patriotizam i posvećenost bošnjačkom narodu nikada nisu bili dovedeni u pitanje, a posebno je bio aktivan u odbranama institucija koje su bile napadane tokom rata. Njegova kuća u Stocu bila je spaljena od strane HVO-a.

Kao veliki prijatelj Crne Gore, Mahmutćehajić je bio čest gost na Fakultetu za crnogorski jezik i književnost i učestvovao u mnogim manifestacijama koje je organizovao FCJK. Njegovo poštovanje prema Cetinju, kao i njegovo prijateljstvo sa porodicom Poček, ostavili su nezaboravan trag. U 2023. godini postao je član Evropske akademije nauka, ostavivši za sobom neizbrisiv trag u nauci i kulturi.