HRA o napadu na Dubrovnik '91: Procesuirati pojedince koji su narušili ugled Crne Gore

Tokom drugog susreta "Kafa sa sjećanjem", održanog 20. marta u Baru, Rade Radoman, nekadašnji komandant III bataljona X crnogorske brigade, istakao je da je Crna Gora obrukana tokom napada na Dubrovnik 1991. godine. Naglasio je da je neophodno procesuirati pojedince koji su počinili zlodjela, kako bi se očuvala čast vojnika i Crne Gore.

Radoman je, govoreći o događajima iz tog perioda, istakao da su vojnici postavljali brojna pitanja tokom mobilizacije, ali da nisu dobijali odgovore. Podsjetio je da su tadašnji predsjednik Republike Crne Gore i komandant korpusa bili neodlučni, što je dodatno pogoršavalo situaciju. Prilikom napada, otkrio je, pojedinci su pljačkali i uništavali imovinu civila, što je dodatno uticalo na ugled crnogorske vojske.

Prema podacima organizacije Documenta, tokom opsade Dubrovnika prognano je 33 hiljade ljudi, uništeno je više od dvije hiljade stambenih objekata, stradalo je 116 civila, a ubijeno 94 hrvatska borca i 165 pripadnika JNA iz Crne Gore.

Izvršna direktorica NVO Akcija za ljudska prava, Tea Gorjanc-Prelević, naglasila je da su pred Haškim tribunalom osuđena samo dva generala Jugoslovenske narodne armije, dok za ostale ratne zločine crnogorsko tužilaštvo nije procesuiralo nijedan slučaj. Ona je upozorila da su masovne pljačke i uništavanje imovine, kao i ubistva civila, ostali neprocesuirani.

Radoman je takođe ukazao na to da su tokom sukoba uhapšeni određeni vojnici, ali da su politički pritisci doprinijeli njihovom brzom vraćanju u jedinice bez odgovornosti. On je istakao da je neophodno procesuirati sve koji su se nečasno ponašali kako bi se spriječili slični događaji u budućnosti.

Na skupu je istoričar Miloš Vukanović objasnio da je napadu prethodila ozbiljna propaganda, koja je imala ključnu ulogu u pripremi rata. Srednjoškolci prisutni na skupu izrazili su iznenađenje što nisu bili upoznati sa ovim događajima iz ratne prošlosti, dok su neki istakli svoje pozitivne stavove o nekadašnjoj Jugoslaviji.

Profesorica Marija Šušter je naglasila da su tokom devedesetih postojali hrabri pojedinci koji su se protivili ratu, poput kontraadmirala Krsta Đurovića, koji je obećao da Dubrovnik neće biti bombardovan dok je on tu. Nažalost, Đurović je stradao u padu helikoptera 1991. godine.

Izvršna direktorica HRA, Tea Gorjanc-Prelević, upozorila je na potrebu prepoznavanja laži koje se koriste za poticanje mržnje prema bilo kojem narodu, ističući da je cilj događaja "Kafa sa sjećanjem" podizanje svijesti mladih o ratnim dešavanjima iz 1990-ih.