Bogatstvo 0,1% veće od 4,1 milijarde najsiromašnijih

Međunarodna organizacija Oxfam upozorava da 0,1 odsto svjetske populacije drži bogatstvo koje premašuje imovinu 4,1 milijarde najsiromašnijih, dok poreski rajevi i dalje rastu uprkos međunarodnim mjerama.

Neoporezovano bogatstvo koje najbogatiji ljudi drže na ofšor računima premašuje ukupnu imovinu najsiromašnije polovine čovečanstva, pokazuje najnovija analiza Oxfama. Prema njihovim procjenama, tokom 2024. godine čak 3,55 biliona USD bilo je sakriveno u poreskim rajevima i na neprijavljenim računima, što je dvostruko više od ukupnog bruto domaćeg proizvoda 44 najsiromašnije zemlje svijeta.

Oko 80 odsto tog iznosa, odnosno 2,84 biliona USD, nalazi se u rukama svega 0,1 odsto najbogatijih ljudi na planeti, što je približno jednako bogatstvu koje posjeduje oko 4,1 milijarda najsiromašnijih. Još upečatljivije, čak 1,77 biliona USD pripada ultrabogatoj eliti od svega 0,01 odsto populacije.

Ova analiza objavljena je uoči deset godina od otkrivanja Panamskih papira, koji su prvi put razotkrili razmjere skrivanja novca preko ofšor kompanija. Iz Oxfama su upozorili da se situacija, uprkos tome, nije suštinski promijenila.

Kako ističu, superbogati i dalje koriste poreske rajeve kako bi izbjegli obaveze i sakrili imovinu, što ukazuje na hitnu potrebu za globalnom akcijom i pravednijim oporezivanjem ekstremnog bogatstva.

Rukovodilac poreske politike u Oxfamu, Kristijan Halum, naglašava da problem prevazilazi okvire kreativnog računovodstva. Ovdje se radi o moći i nekažnjivosti. Kada najbogatiji skrivaju ogromne sume novca, oni se praktično izdvajaju iz sistema koji važi za sve ostale.

Posljedice su ozbiljne: javne institucije ostaju bez sredstava, nejednakost raste, a teret pada na obične građane. Iako je ukupan iznos novca u ofšor zonama porastao na procijenjenih 13,25 biliona USD u 2023. godini, dio koji izmiče oporezivanju blago je smanjen zahvaljujući međunarodnim mjerama poput automatske razmjene finansijskih informacija uvedene 2016. godine.

Ipak, i dalje se radi o ogromnoj sumi, oko 3,2 odsto svjetskog BDP-a. Zbog toga Oxfam apeluje na vlade širom svijeta da pojačaju saradnju u borbi protiv poreskih rajeva, unaprijede transparentnost finansijskih tokova i uvedu veće poreze za najbogatije, posebno za multimilionere i milijardere.