Danilović: Obavićemo klasifikaciju ustanova visokog obrazovanja

U skladu sa novim zakonskim rješenjima, Agencija će raditi na utvrđivanju metodologije na osnovu koje će se vršiti klasifikacija ustanova visokog obrazovanja, a koja će biti u skladu sa evropskim praksama – naveo je Danilović.

U skladu sa novim zakonom o visokom obrazovanju, koji je stupio na snagu 23. oktobra 2025. godine, nadležnost Agencije za obezbjeđivanje kvaliteta visokog obrazovanja nije rangiranje visokoškolskih ustanova, već njihova klasifikacija. To podrazumijeva sistemsko razvrstavanje ustanova prema unaprijed definisanoj metodologiji, u cilju jasnijeg razumijevanja njihove misije, profila i djelatnosti, kazao je za Pobjedu direktor Agencije Goran Danilović.

Pobjeda je prošle sedmice objavila priču koja se tiče rangiranja ustanova visokog obrazovanja koja je prije desetak godina najavljivana da će se obaviti u državi, ali to do danas nije učinjeno. Ranije je saopštavano da Ministarstvo prosvjete, odnosno Savjet za visoko obrazovanje radi na metodologiji rangiranja fakulteta pomoću koje će u Crnoj Gori prvi put utvrditi listu najkvalitetnijih ustanova visokog obrazovanja. Javnosti nije poznato što se desilo s tim aktivnostima.

Pored ostalih ustanova koje se bave obrazovanjem, pitanja o rangiranju fakulteta poslali smo tada i Agenciji kojom rukovodi Danilović. - Rangiranje visokoškolskih ustanova (po starom zakonu) predstavljalo je kompleksan i metodološki zahtjevan proces koji uključuje definisanje indikatora, prikupljanje i verifikaciju velikog broja podataka, kao i njihovu uporednu analizu. Ovaj proces nije realizovan, prije svega, zbog nedostatka razvijene i usaglašene uporedne prakse jer nijedna nacionalna Agencija sa evropskog prostora nema nadležnost niti vrši rangiranje ustanova, kao i zbog potrebe da se metodologija uskladi sa međunarodnim standardima i smjernicama relevantnih tijela, uključujući i Evropsku asocijaciju za obezbjeđivanje kvaliteta u visokom obrazovanju (ENQA) – istakao je Danilović.

On dodaje da je važno naglasiti da rangiranje nosi određene izazove i ograničenja, naročito u manjim sistemima visokog obrazovanja, gde razlike između institucija nijesu uvijek lako mjerljive kroz standardizovane indikatore.

Više od decenije traje priča o rangiranju univerziteta u Crnoj Gori, ali bez ijednog vidljivog rezultata ili jasnog objašnjenja gdje je proces zaustavljen. Dok institucije ćute, stručnjaci upozoravaju da izostanak rangiranja održava sistem u kojem se razlike u kvalitetu prećutkuju, a diplome sve češće gube stvarnu vrijednost.

Pobjeda je povodom ove teme kontaktirala prošle sedmice sa najstarijom ustanovom visokog obrazovanja u Crnoj Gori, Univerzitetom Crne Gore. Savjetnica rektora dr Branka Bošnjak kazala nam je da je rangiranje univerziteta tema koja se već dugo najavljuje, ali se stiče utisak da se od tog procesa „bježi“, pa čak i da postoje određene opstrukcije.

Istraživački centar Skupštine Crne Gore prošle godine objelodanio je analizu o načinu i kriterijumima za rangiranje ustanova visokog obrazovanja u pojedinim zemljama. Oni su došli do saznanja da izuzev globalnog rangiranja univerziteta i višedimenzionalnog pristupa rangiranja na nivou EU, pojedine države su - poput Rumunije i Bugarske - razvile nacionalne sisteme za rangiranje univerziteta, uključujući i posebnu metodologiju na osnovu koje se sprovodi rangiranje, uz podršku ministarstava nadležnih za obrazovanje.

Rangiranje u ovim slučajevima, kako su obrazložili, osim što predstavlja mehanizam za bolje predstavljanje univerziteta i podršku studentima pri izboru studija, služi i kao instrument za strateško planiranje i unapređenje sistema visokog obrazovanja. Istraživački centar je u objavljenoj analizi ukazao i da su došli do podataka da u nekim drugim državama članicama EU, poput Francuske, Holandije, Italije, Njemačke, Mađarske, Poljske i Španije, organizacije civilnog sektora koje djeluju u oblasti visokog obrazovanja (poput think tank organizacija i slično) sprovode nacionalna rangiranja visokoškolskih ustanova.