Đurović: Bez Ledene pećine Durmitor nije ista planina

Prof. dr Predrag Đurović sa Geografskog fakulteta Univerziteta u Beogradu ukazuje da je neophodno preduzeti hitne mjere kako bi se vrijedni speleološki objekat sačuvao za buduće generacije.

Priroda se stalno mijenja, a prirodni uslovi koje ima Ledena pećina daju joj šansu da ledenim nakitom može da duže odoli trenutnim i nastupajućim promjenama, u odnosu na slične pećine šireg okruženja. Da bi je sačuvala za buduće generacije, uprava Nacionalnog parka Durmitor hitno bi trebalo da uspostavi stalna sistemska mjerenja temperature Ledene pećine, kao i mjerenja snježnog pokrivača i njegove promjene tokom vremena.

Đurović, speleolog i jedan od najreferentnijih poznavalaca Durmitora, nedavno je učestvovao u istraživanju speleoloških objekata na teritoriji NP Durmitor, među kojima i Ledene pećine, za koju su utvrdili da je devastirana do mjere da smatraju da je neophodno hitno ograničiti pristup posjetiocima. On za “Vijesti” govori o značaju tog speleološkog objekta, dosadašnjim istraživanjima i konkretnim mjerama koje je neophodno preduzeti kako bi se Ledena pećina sačuvala za buduće generacije.

Đurović kaže da bez Ledene pećine, i Debelog nameta, Durmitor prosto ne bi bio ista planina. Zbog toga, potrebno je razmotriti njenu jedinstvenost kao elementa ukupnog geonasljeđa Dinarida, a posebno Crne Gore.

Detaljna speleološka, klimatološka i hidrološka proučavanja Ledene pećine započeta su sredinom 80-ih godina prošlog vijeka. Tada je utvrđeno da pripada klimastatičkom tipu pećina, što je i omogućilo formiranje ledenih stalagmita od prokapnih voda sa tavanice. Tokom istraživanja, visina ledenih stalagmita bila je i preko tri metra.

Trend povećanja temperature vazduha, a prije svega smanjivanje količine snježnih padavina, vrlo negativno utiču na sve slične pojave u cijeloj Evropi. Holocen, posljednji period razvoja naše planete, generalno odlikuju više temperature, a povećanje temperatura nastupilo je po završetku glacijalnog perioda. Mnogi naučnici smatraju da se završetak ovog zahlađenja upravo sada dešava i da se naša planeta ponovo vraća klimi Toplog rimskog perioda ili “klimatskog optimuma”.

U tom kontekstu, Đurović naglašava potrebu za sistematskim praćenjem temperature vazduha i trajanja perioda postojanja jezera prehlađenog vazduha. Osjetljivost sistema je tako delikatna da povećanje ili smanjenje temperature vazduha od samo 0,1 °C može značiti otapanje leda ili zamrzavanje vode i rasta ledenih stalagmita.

U takvom delikatnom stanju, aktivnosti i prisustvo ljudi moraju biti svedeni na najmanju moguću mjeru, a to podrazumijeva i potpunu zabranu ulaska u pećinu. Ledena pećina je raritet Dinarida, jer se ledeni stalagmiti održavaju tokom čitave godine, a zajedno s lednikom Debeli namet predstavljaju najjužnije pojave ovog tipa u Evropi. Zbog toga, Đurović ističe da Durmitor bez njih nije više ista planina.