Boris Pingović: Pozorište je prostor permanentnog preispitivanja

Boris Pingović rođen je 1970. godine u Sremskoj Mitrovici. Diplomirao je na Fakultetu dramskih umjetnosti u Beogradu, a od 1994. godine stalni je član Narodnog pozorišta u Beogradu. Tokom svoje bogate glumačke karijere ostvario je brojne zapažene uloge u pozorištu, ali i na filmu i televiziji. Njegov umjetnički izraz karakteriše prožimanje različitih formi, a uz glumački rad posvećen je i poeziji i muzici.

Ne nudeći konačne odgovore, Pingović govori o glumi kao unutrašnjem iskustvu, o pozorištu kao prostoru katarze i neizvjesnosti, ali i o savremenom čovjeku koji, možda više nego ikada, pokušava da pronađe smisao u vremenu koje mu izmiče.

Foto: RTS

Gluma podrazumijeva stalno ulaženje u tuđe živote i sudbine. Šta je kroz sve te susrete sa različitim likovima pozorište otkrilo o čovjeku i njegovoj prirodi?

Ti susreti su gotovo uvek lični, iz vizure glumca... Pozorište je od iskona prostor permanentnog preispitivanja, kojem se podležu svi akteri koji imaju dovoljno hrabrosti da se uhvate u koštac sa neizvesnošću i relativnošću svojih  životnih pozicija… Tu su svakojaka iznenađenja moguća, i pozitivna i negativna…

Savremeni svijet ubrzava gotovo sve sfere života, pa i umjetnost. Gdje danas vidite mjesto pozorišta, umjetnosti koja počiva na živom susretu i sporom vremenu?

Sve se potvrđuje trajanjem, a preduslov za trajanje je ono nešto života koji nam pretekne… Umetnost je jedna od vertikalnih smernica duše i to niko ne može da joj oduzme… Mislim, mogu da pokušaju, ali… Zato pozorište traje nekoliko milenijuma, zato je njegov obredni karakter mogućnost koja nam je data da iskoračimo dalje u spoznaji katarze koja nam je svima nasušna…

Foto: Boris Pingović

Pozorište je jedna od rijetkih umjetnosti koja postoji samo u trenutku izvođenja.Koliko je ta prolaznost zapravo prednost, a ne slabost pozorišne umjetnosti?

Svakako je prednost, jer imati publiku i samim tim svojevrsni sporazum sa njom je sve, samo ne slabost… Mada, zavisi i od procene značenja pojma ,,trenutak”... Velika je to odgovornost koja nam je data, jer nikada ne zanamo koliko smo života promenili, a da nismo ni svesni toga… Pričam ,,iz prve ruke”, kao neko kome su neka pozorišna gledanja promenila život…

Pozorište se kroz vjekove bavilo sudbinom čovjeka. Šta Vam se danas čini kao najdublja drama savremenog čovjeka?

Teško da bih mogao da odgovorim na ovo pitanje a da ne krenem od sebe… Mislim da je to odboženost… Drama je u tome što nam je to možda i dar…

Pored glume pišete  i poeziju. Na koji način iskustvo pisanja poezije mijenja odnos prema jeziku, tišini i ritmu na sceni?

Iako je pisanje pesama moje prvo pozvanje, tek nedavno sam prestao da se brecam kada me neko nazove pesnikom… Počinjem polako da se navikavam na to, posle treće izdate zbirke, ume da bude lakše… Kod mene je sve to saobrazno i sva moja bavljenja podupiru jedna drugo… Trebalo mi je podosta godina da shvatim prednosti tog sinkretizma, ali mi život nikada nije u startu nudio inkluzivnost…

Foto: Boris Pingović

Danas se često govori o krizi kulture i promjeni odnosa publike prema umjetnosti. Kako iz Vaše perspektive izgleda susret pozorišta i publike u savremenom društvu?

Ono što je neopozivo, postoji glad za susretom… To je nešto što nas spaja, pa makar i u kriznim vremenima kakvim nam se ova čine… Opšte je mesto da u teškim vremenima ljudi pune pozorišta, jer je pozorište utočište, zabran, odmorište za umornog putnika, ali ne i mesto gde možeš bez brige da privežeš konja, jer možda ga nećeš više zateći tu…

Gluma je često opisivana kao umjetnost preobražaja. Koliko taj stalni susret sa različitim likovima mijenja čovjeka koji stoji iza uloge?

Gluma je put ka samospoznaji kroz igru i besomučni trud… Ti susreti nisu sa nekim likovima koji su nam strani, naprotiv… Ponekad prosto moramo da ih se uplašimo da bismo ih dokučili, jer tek tada možemo da im oprostimo, a tek onda možemo da ih darujemo publici na sceni, da ih izmirimo s njima i sa nama… 

Umjetnik se često nalazi između lične istine i očekivanja društva. Kako izgleda potraga za autentičnošću u umjetnosti danas?

Mogu samo da prozborim iz svog ličnog iskustva… Teško, ali nije nemoguće… Pritom, insistiranje na nekakvoj ličnoj istini je potpuno irelevanto, što ne znači da je ugađanje očekivanjima društva manja idiotarija…

Kada se osvrnete na dug put kroz pozorište, film i muziku,gdje danas vidite granicu između umjetnosti i života, postoji li ona uopšte?

Dajte mi još malo vremena da odgovorim na ovo pitanje…

Šta je danas, po Vašem osjećaju, najviše dezintegrisano u kulturi?

Svest da nam je prekopotrebna…

Foto: Boris Pingović

Na kraju, možda pozorište ne mijenja svijet onako kako bismo željeli, ali mijenja čovjeka, tiho i iznutra. A to je jedina promjena koja zaista traje.

Milovan Kljajević