Na današnji dan sahranjene mošti Svetog Save u manastiru Mileševa 1237. godine

Na današnji dan 1237. godine, u manastiru Mileševa sahranjene su mošti Save Nemanjića – Svetog Save, prvog srpskog arhiepiskopa, koji je umro 27. januara 1235. u Velikom Trnovu (Bugarska). Turci su 1594. godine izvadili mošti i spalili ih na Vračaru u Beogradu.

Sveti Sava bio je srpski princ, monah, iguman manastira Studenice, književnik, diplomata i prvi arhiepiskop autokefalne Srpske pravoslavne crkve. Rođen je kao Rastko Nemanjić, najmlađi sin velikog župana Stefana Nemanje, i brat Vukana i Stefana Prvovenčanog. Kao mladić dobio je od oca na upravu Zahumlje (1190. ili 1191). Ubrzo 1192. godine Rastko je pobegao na Svetu goru i zamonašio se u ruskom manastiru Svetog Pantelejmona, gde je dobio ime Sava.

Kasnije je sa svojim ocem, koji se zamonašio i dobio ime Simeon, podigao manastir Hilandar (1198–99), prvi i jedini srpski manastir na Svetoj gori. Njegova najznačajnija pisana dela su „Žitije Svetog Simeona“, „Karejski tipik“, „Hilandarski tipik“ i „Studenički tipik“, kao i „Zakonopravilo“. Obrazujući buduće službenike pravoslavne crkve, stekao je velike zasluge za razvoj školstva i prosvjete kod Srba u srednjem veku.

Po povratku sa hodočašća u Jerusalim, prolazio je kroz Bugarsku. Tamo je preminuo 14. januara 1236. i bio sahranjen u tadašnjoj bugarskoj prestonici Trnovu. Njegov sinovac, srpski kralj Vladislav, inače zet bugarskog cara Asena, posle godinu dana je preneo njegove mošti iz Trnova u manastir Mileševu. Stefan Vukčić Kosača se 1448. godine, po osvajanju manastira Mileševa, proglasio „hercegom od Svetog Save“, a oblast kojom je upravljao kasnije je dobila ime Hercegovina.

U dolini Lime, u blizini Prijepolja, nalazi se Mileševa, jedan od najpoznatijih srpskih manastira. Taj srednjovekovni manastir podigao je kralj Stefan Vladislav u prvoj polovini 13. veka kao svoju zadužbinu, a u kojem su 6. maja 1237. sahranjene mošti Svetog Save. Posle jednog ustanka Srba protiv Osmanlijskog carstva, turski zapovednik Sinan-paša je 1594. godine naredio da se spale mošti svetoga Save na Vračaru. Na mestu za koje se veruje da se to desilo podignut je Hram Svetog Save. U manastiru je i deo originalnog sarkofaga u kojem je počivalo telo svetitelja koje je u Mileševu preneseno 1236. godine iz bugarskog grada Trnova. Sačuvana je leva ruka svetitelja koja se ovde čuva u oltaru manastira i na poklonjenje iznosi vernicima.