Sporno zapošljavanje i napredovanje u Ministarstvu vanjskih poslova Crne Gore

Ministarstvo vanjskih poslova (MVP) Crne Gore od januara 2026. godine ima novi Pravilnik o načinu sticanja diplomatskog zvanja, uslovima i kriterijumima za napredovanje u više zvanje, kao i o kriterijumima i načinu ocjenjivanja diplomata. Ovaj Pravilnik, koji je donijelo MVP bez usvajanja na sjednici Vlade, daje ministru pravo da odlučuje ko može napredovati, što otvara prostor za smanjenje kriterijuma za zapošljavanje i napredovanje.

Iz MVP-a su obrazložili da je Pravilnik donijet bez razmatranja na Vladi jer je ova oblast uređena Zakonom o vanjskim poslovima, koji propisuje da MVP bliže uređuje uslove i kriterijume za sticanje diplomatskih zvanja. Iako je takvo postupanje formalno utemeljeno u zakonu, ostaje pitanje koliko je opravdano da pravila koja se tiču karijere u osjetljivoj državnoj službi budu oblikovana gotovo isključivo unutar sistema na koji se odnose.

Sekretarijat za zakonodavstvo nije imao primjedbi na predlog pravilnika, dok je Ministarstvo finansija konstatovalo da za primjenu pravilnika nijesu potrebna dodatna sredstva iz budžeta. U izvještaju o procjeni uticaja propisa koji potpisuje ministar Ervin Ibrahimović, navodi se da negativnih posljedica nema te da akt neće proizvesti administrativna opterećenja.

Konsultovane su samo unutrašnje organizacione jedinice MVP-a, bez eksterne ekspertske podrške. Komparativna praksa pokazuje da se u razvijenijim državama karijerna pravila ne tretiraju isključivo kao interna stvar ministarstva, već kao dio šireg sistema javne uprave.

Član 72 Zakona o vanjskim poslovima predviđa izuzetnu mogućnost zapošljavanja bez javnog oglašavanja, ali se, prema izvorima iz diplomatske službe, ta odredba često zloupotrebljava. Na primjer, nejasno je kako je Eldina Nurković zaposlena u MVP-u, dok Eldina Micović, koja se predstavlja kao šefica protokola, ima nejasnu biografiju.

Iz MVP-a su saopštili da su Micović i Nurković angažovane bez diplomatskih zvanja, ali nijesu odgovorili na pitanja o osnovu zapošljavanja. Član 3 novog Pravilnika propisuje da diplomatsko zvanje može steći državni službenik koji je radio u MVP-u najmanje jednu godinu.

Novi Pravilnik omogućava ministru da odlučuje o napredovanju u više diplomatsko zvanje na osnovu obrazloženog predloga rukovodilaca. Tako se može brže doći do višeg zvanja, što dovodi u pitanje standarde profesionalnog razvoja. Takođe, sporan je i dio pravilnika koji se odnosi na vanredno unapređenje, jer omogućava da pojedinci preskoče više diplomatskih nivoa.