Rizici u zakonima o ANB-u i unutrašnjim poslovima

Građanska alijansa saopštila je da mišljenja Agencije za sprečavanje korupcije potvrđuju ranija upozorenja dijela civilnog sektora o nedostacima Zakona o Agenciji za nacionalnu bezbjednost i Zakona o unutrašnjim poslovima, navodeći da pojedina rješenja otvaraju prostor za zloupotrebe i preširoka diskreciona ovlašćenja.

U svom mišljenju ASK ukazuje na postojanje različitih vrsta rizika koji proizilaze iz načina na koji su definisana ovlašćenja i mehanizmi kontrole u pomenutim zakonima. Posebno se naglašava da pojedina rješenja otvaraju prostor za preširoko diskreciono odlučivanje, što u praksi može dovesti do zloupotreba i narušavanja integriteta sistema bezbjednosti, navodi se u saopštenju.

Iz Građanske alijanse saopštili su da nalazi ASK-a potvrđuju njihove ranije stavove da zakoni o ANB-u i unutrašnjim poslovima nijesu dovoljno precizni, te da ne definišu jasno mehanizme kontrole i odgovornosti, zbog čega su ranije upozoravali na potrebu jačanja institucionalnog nadzora i sprečavanja koncentracije moći.

Ipak, činjenica da se mišljenje Agencije za sprečavanje korupcije objavljuje nakon usvajanja zakona i proteka određenog vremena otvara pitanje pravovremenosti institucionalnog djelovanja i njegove preventivne uloge u zakonodavnom postupku. Iako su izneseni nalazi i dalje relevantni i sadržinski značajni, njihov naknadni karakter objektivno umanjuje mogućnost da se u ranoj fazi utiče na kvalitet normativnih rješenja, te ukazuje na potrebu da se u budućnosti obezbijedi proaktivnije i kontinuirano uključivanje nadležnih organa već tokom pripreme i javne rasprave o propisima, kako bi se izbjegle situacije u kojima se ključne primjedbe i rizici identifikuju tek nakon što su zakoni već usvojeni i počeli da proizvode pravna dejstva.

Iz Građanske alijanse ocijenili su da reakcija ANB-a na mišljenje ASK-a otvara dodatna pitanja, navodeći da pojedine ocjene iz saopštenja djeluju kao relativizacija problema na koje je ukazano, posebno kada je riječ o zakonima koji se odnose na nadzor i obradu podataka građana, gdje su precizne norme i jasni mehanizmi kontrole, kako ističu, ključni za zaštitu prava i pravne sigurnosti.

Građanska alijansa poziva nadležne institucije da detaljno razmotre nalaze ASK-a i pristupe sveobuhvatnom preispitivanju spornih zakonskih odredbi. Smatramo da su transparentnost, institucionalna odgovornost i efikasni kontrolni mehanizmi osnovni preduslov za jačanje povjerenja građana u institucije sistema.