Institut alternativa: Parlamentarni nadzor gubi na transparentnosti

Institut alternativa ocijenio je da je Odbor za bezbjednost i odbranu napravio korak unazad u transparentnosti parlamentarnog nadzora, jer je Izvještaj o radu Ministarstva odbrane za 2025. godinu razmatran iza zatvorenih vrata, iako je taj dokument već mjesecima javno dostupan na sajtu Vlade.

Iz te organizacije upozoravaju da je javnost ostala uskraćena za raspravu, pitanja i stavove poslanika o radu Ministarstva odbrane. Kako navode, na 50. sjednici Odbora za bezbjednost i odbranu, održanoj 17. jula, u takozvanoj „gluvoj sobi“ razmatrani su Izvještaj o radu Ministarstva odbrane i Izvještaj o stanju u Vojsci Crne Gore za 2025. godinu.

U ovoj NVO podsjećaju da je prethodnih godina izvještaj o radu Ministarstva odbrane razmatran na otvorenom dijelu sjednice, dok je izvještaj o stanju u Vojsci bio predmet zatvorenog dijela zbog zaštite tajnih podataka.

„Uprkos činjenici da je izvještaj objavljen na sajtu Vlade još krajem marta ove godine, javnost je uskraćena za uvid u raspravu, pitanja i stavove poslanika“, navodi se u saopštenju koje je potpisao predsjednik Upravnog odbora Stevo Muk.

Iz Instituta alternativa ističu da je posebno problematično što izvještaj Ministarstva odbrane nije označen stepenom tajnosti, već je javno dostupan, zbog čega smatraju da nije bilo opravdano da kompletna rasprava bude zatvorena za javnost. „Zatvaranje sjednica za javnost ukazuje na širi izazov u pogledu transparentnosti parlamentarnog nadzora nad sektorom odbrane“, upozorava Muk, navodeći da bi javnost trebalo da ima uvid u opšte nalaze i zaključke, dok bi samo povjerljivi podaci bili predmet zatvorenog dijela sjednice.

Podsjeća i da izvještaji o stanju u Vojsci nijesu oduvijek bili tajni. Na sajtu Vlade dostupni su izvještaji od 2012. do 2018. godine, osim izvještaja za 2015, dok su dokumenti od 2019. godine proglašeni tajnim i više nijesu dostupni javnosti.

Institut alternativa podsjeća da Zakon o parlamentarnom nadzoru u oblasti bezbjednosti i odbrane propisuje da su sjednice Odbora po pravilu zatvorene za javnost, što ta organizacija osporava još od 2012. godine, smatrajući da takvo rješenje nije usklađeno sa Poslovnikom Skupštine, prema kojem bi zatvaranje sjednica trebalo da se odnosi isključivo na materijale označene stepenom tajnosti.

„Potrebno je jasnije definisati granicu između zaštite opravdanih bezbjednosnih interesa i očuvanja principa transparentnosti rada institucija koje podliježu demokratskoj civilnoj kontroli“, zaključuje Muk.