Povodom 23 godine od ubistva Zorana Đinđića

I u Crnoj Gori 12. mart osjećamo kao zajednički ožiljak. Tog dana prije 23 godine Srbija je stala  — sa njom i cijeli region. Zoran Đinđić nije bio samo premijer, bio je istinski moderan lider na ovim prostorima. Dok su mnogi ostajali zarobljeni u mitovima prošlosti, on je gledao u 21. vijek. Govorio je o reformama, o evropskoj Srbiji, o državi koja mora biti brža od sopstvenih problema.

U jednom od svojih govora, 5. oktobra 2001. godine, Đinđić je otvoreno objasnio svoj pristup politici: „Ja smatram da baviti se politikom znači preuzimati odgovornosti, a ne sedeti u crkvama. Moja politička linija je ista već trideset godina –  zalažem se za urbano, civilizovano i evropsko društvo, a protiv diktature. Ono što me čini drugačijim od ostalih, to je da u Srbiji intelektualci posmatraju i analiziraju pušeći i gunđajući. Ja želim da menjam svet.“

Crnu Goru je smatrao prijateljskom zemljom, a ona mu je to uzvratila kada mu je bilo najteže. Ne zaboravljamo da je 1999. godine, bježeći od progona tadašnjeg režima, utočište i sigurnost pronašao upravo kod nas, u Crnoj Gori. Izvjestan vremenski period proveo je u Župi nikšićkoj, u porodičnoj kući prijatelja  Miodraga Kostića. Ta epizoda nije bila samo politički detalj – bila je to potvrda povjerenja i bliskosti sa ljudima tadašnjeg državnog rukovodstva Crne Gore.

Đinđić je bio jedan od rijetkih lidera iz Beograda koji je razumio specifičnost crnogorskog puta.

Njegov odnos sa crnogorskim rukovodstvom temeljio se na pragmatizmu i uvjerenju da je evropska integracija jedini stabilan okvir za budućnost regiona.

Crnogorski mediji tog vremena poput Monitora, Vijesti i Pobjede, pisali su o njemu kao o modernom reformatoru. U isto vrijeme, dio drugih medija, tadašnja crnogorska opozicija i državni mediji u Srbiji optuživali su ga za izdaju — upravo zbog njegovog boravka u Crnoj Gori i otvorenih kontakata sa zapadnim diplomatama.

Sa današnje distance jasno je koliko je njegov politički projekat bio ambiciozan i koliko je zahtijevao hrabrosti. Njegova vizija bila je Srbija koja će brzo i odlučno uhvatiti korak sa Evropom. Da je preživio, Srbija bi vjerovatno već odavno bila članica Evropske unije. Njegovim ubistvom, na tragično dug period, zaustavljena je i ranjena evropska budućnost ne samo Srbije, već i čitavog Zapadnog Balkana.

Tog 12. marta 2003. godine Srbija je izgubila svog najbržeg reformatora, a region saveznika koji je vjerovao da Balkan može biti prostor normalnog i dostojanstvenog života.

Ideje se ipak ne mogu ubiti. Vizija moderne i evropske države ostaje jedini realan putokaz.

Na nama je da tu viziju ne zaboravimo.

Slava mu.

Ivan Lj. Đurović, kolumnista portala Otvoreno

Mišljenja i stavovi kolumnista ne predstavljaju stavove redakcije Otvoreno.me. Otvoreno je zamišljen i pokrenut s ciljem da bude transparentan i svima dostupan medij, otvoren za različite teme i perspektive. Objavljujemo tekstove iz svih oblasti, uz jedini uslov da sadržaj ne krši važeće zakonske propise, ne ugrožava prava ili dostojanstvo drugih osoba i ne sadrži govor mržnje ili dezinformacije.