Ko upravlja zanatlijama: Oprečni stavovi o izvršnom direktoru Zanatske komore

Ko upravlja zanatlijama: Oprečni stavovi o izvršnom direktoru Zanatske komore Crne Gore tema je koja dominira javnim diskursom oko Registra zanatlija, koji je počeo sa radom 1. marta. Elektronska baza podataka, u koju će se narednih mjeseci upisivati zanatlije, nalazi se pod upravljanjem Zanatske komore, ali postoje različiti stavovi oko toga ko je na čelu tijela.

Iz Ministarstva ekonomskog razvoja poručuju da komorom rukovodi izvršna direktorica Sanja Đurović, imenovana od Upravnog odbora Komore, a registracija je uslijedila u novembru 2023. Nedavno, Upravni odbor Javne ustanove Zanatska komora Crne Gore insistira da je Đurović nelegitimna na toj funkciji i da je Boris Marđonović, nekadašnji direktor, zapravo izvršni direktor komore i nevladinog udruženja Zanatsko-preduzetnička komora.

Marđonović je ranije bio direktor Zanatske komore i podnio je ostavku 2022. godine, ali odbor tvrdi da primopredaja nije ozvaničena. Skupština je izmjene i dopune Zakona o zanatstvu usvojila u julu prošle godine, s rokom formiranja Registra zanatlija u šest mjeseci. Zakon je na snagu stupio 13. avgusta 2025. i rok za upis je do 13. februara 2026. godine.

Prema dostupnim dokumentima, Đurović je upisana 3. novembra 2023. godine; status lica na čelu komore je potvrđen zapisom iz 28. septembra 2023. godine, kada je Delić razriješen, a za izvršnu direktoricu imenovana Sanja Đurović. Iako je Upravni odbor 12. novembra 2012. imenovao Marđonovića, on nije upisan kao izvršni direktor u CRPS-u, pa se njegovo predstavljanje u javnosti do danas smatra nelegalnim prema nadležnim tijelima.

Odbor Zanatske komore naglašava da je formiranje Registra zanatlija i jačanje zanatske samouprave od suštinske važnosti, te da su odluke Ministarstva i predloge politizacije u stvarnosti pokušaj blokiranja reformi. Radi potpune transparentnosti, najavljeno je da će sva dokumentacija biti javno objavljena početkom naredne sedmice i dostavljena Skupštinskom odboru za ekonomiju, finansije i budžet te Evropskoj komisiji za proširenje.

Vrijednost sive ekonomije u 2024. godini iznosila je 1,5 milijardi eura, oko 20 odsto bruto domaćeg proizvoda od 7,64 milijarde eura. Registar zanatlija treba da pruži podatke o broju i djelatnostima esnafista, a nadležni tvrde da CRPS osigurava pravnu sigurnost i jasnu zastupljenost. U pohodu na reforme, navodi se da ne treba stvarati duple komore, te se traži zakonita izmena procedura i izbora rukovodstva kroz skupštinsku proceduru. Budući razvoj zavisi od ishoda izbornog procesa i eventualnih pravnih koraka.

U završnici, bez obzira na političko natezanje, pitanje legitimnosti rukovođenja i dalje ostaje otvoren. Stručnjaci i zanatska zajednica očekuju jasnu pravnu proceduru i definisanje nadležnosti unutar CRPS i Registra zanatlija, uz eventualne sudske postupke ako bude potrebno.