STEGA: Izmjene Zakona o finansiranju lokalne samouprave pripremaju koncesiju aerodroma

Kroz izmjene Zakona o finansiranju lokalne samouprave priprema se teren za aerodromsku koncesiju, čemu se protive iz Strategije za evropsku i građansku Crnu Goru (STEGA). Iz ove organizacije ističu da, u situaciji kada državni budžet nema dovoljno sredstava za redovno servisiranje obaveza bez dodatnog zaduživanja, Vlada poseže za centralizacijom lokalnih prihoda.

"Umjesto da otvoreno govori o fiskalnim problemima, vlast pod plaštom 'decentralizacije', 'lokalnog razvoja' i 'pravične raspodjele prihoda' usvaja rješenja koja u praksi znače preusmjeravanje novca sa lokalnog na centralni nivo", naglašava se u saopštenju.

STEGA dodaje da "najnovije izmjene Zakona o finansiranju lokalne samouprave jasno pokazuju taj obrazac: ključni izvori prihoda se centralizuju, a opštine se svode na pasivne posmatrače resursa koji se nalaze na njihovoj teritoriji". Izmjenama zakona propisano je da kompletna koncesiona naknada za aerodrome – i fiksni i varijabilni dio – ide direktno u državni budžet. Opštine Zeta i Tivat, na čijoj se teritoriji nalaze aerodromi, ostaju bez ijednog eura tog prihoda.

Za poređenje, kod luka lokalnim samoupravama pripada 50% koncesione naknade, dok kod ostalih dobara od opšteg interesa 70%. "Samo su aerodromi izuzeti iz ovog sistema. Takav izuzetak nema razvojnu logiku – to je fiskalna eksproprijacija lokalnih prihoda", piše u saopštenju.

Iz STEGA-e su također ukazali na to da se Vlada dodatno poziva na formulaciju da će se "75% prihoda od fiksnog dijela naknade koristiti za infrastrukturne projekte od strateškog značaja na teritoriji opštine u kojoj se nalazi aerodrom". Ipak, naglašavaju da to nijesu sredstva lokalnih samouprava, već diskrecioni fond države. Zakon ne propisuje jasne kriterijume, procedure niti obavezno učešće opština u odlučivanju o projektima.

"Praktično, država uzima novac ostvaren na teritoriji Zete i Tivta, a potom političkom procjenom odlučuje hoće li i koliko sredstava vratiti", ističe se u saopštenju. Takođe, ni varijabilni dio koncesione naknade, koji zavisi od poslovnog uspjeha aerodroma, ne pripada lokalnim zajednicama. "I taj prihod se centralizuje, dok opštine ostaju sa bukom, gužvama, pritiskom na infrastrukturu i dodatnim komunalnim troškovima – bez ikakve fiskalne kompenzacije", zaključuje se u saopštenju.

Sve ovo jasno ukazuje da se kroz izmjene zakona priprema teren za aerodromsku koncesiju, čemu se STEGA protivi. Proces se sprovodi tiho, kroz normativne zahvate, dok se javnosti nudi narativ o 'jačanju lokalnog razvoja'. U stvarnosti, riječ je o čistoj centralizaciji prihoda i moći, na štetu lokalnih zajednica Zete i Tivta.