STEGA: Koncesija na štetu Tivta i Zete

U situaciji kada državni budžet nema dovoljno sredstava za redovno servisiranje obaveza bez dodatnog zaduživanja, Vlada Crne Gore donosi odluke koje vode ka centralizaciji lokalnih prihoda. Umjesto otvorenog razgovora o fiskalnim problemima, vlast pod plaštom "decentralizacije", "lokalnog razvoja" i "pravične raspodjele prihoda" usvaja rješenja koja zapravo znače preusmjeravanje novca sa lokalnog na centralni nivo, ocijenjeno je iz Strategije za evropsku i građansku Crnu Goru (STEGA).

Iz redakcije za ekonomiju STEGA-e ističu da najnovije izmjene Zakona o finansiranju lokalne samouprave jasno pokazuju ovaj obrazac: ključni izvori prihoda se centralizuju, a opštine se svode na pasivne posmatrače resursa koji se nalaze na njihovoj teritoriji. "Izmjenama zakona propisano je da kompletna koncesiona naknada za aerodrome – i fiksni i varijabilni dio – ide direktno u državni budžet. Opštine Zeta i Tivat, na čijoj se teritoriji nalaze aerodromi, ostaju bez ijednog eura tog prihoda. Poređenja radi, kod luka lokalnim samoupravama pripada 50% koncesione naknade, a kod ostalih dobara od opšteg interesa 70%. Samo su aerodromi izuzeti iz ovog sistema. Takav izuzetak nema razvojnu logiku – to je fiskalna eksproprijacija lokalnih prihoda", tvrde u STEGA-i.

Vlada se, dodaju, dodatno poziva na formulaciju da će se "75% prihoda od fiksnog dijela naknade koristiti za infrastrukturne projekte od strateškog značaja na teritoriji opštine u kojoj se nalazi aerodrom". Međutim, kako naglašavaju, to nijesu sredstva lokalnih samouprava, već diskrecioni fond države. "Zakon ne propisuje jasne kriterijume, procedure niti obavezno učešće opština u odlučivanju o projektima. Praktično, država uzima novac ostvaren na teritoriji Zete i Tivta, a potom političkom procjenom odlučuje hoće li i koliko sredstava vratiti", upozoravaju oni.

Ni varijabilni dio koncesione naknade, koji zavisi od poslovnog uspjeha aerodroma, ne pripada lokalnim zajednicama. "I taj prihod se centralizuje, dok opštine ostaju sa bukom, gužvama, pritiskom na infrastrukturu i dodatnim komunalnim troškovima – bez ikakve fiskalne kompenzacije. Sve ovo jasno ukazuje da se kroz izmjene zakona priprema teren za aerodromsku koncesiju, čemu se protivimo. Proces se sprovodi tiho, kroz normativne zahvate, dok se javnosti nudi narativ o 'jačanju lokalnog razvoja'. U stvarnosti, riječ je o čistoj centralizaciji prihoda i moći, na štetu lokalnih zajednica Zete i Tivta", zaključuje se u saopštenju STEGA-e.