CGO: ESU standardi na papiru, netransparentnost u praksi SPUCG-a

Centar za građansko obrazovanje (CGO) ukazao je na ozbiljnu nedosljednost u radu Studentskog parlamenta Univerziteta Crne Gore (SPUCG). Kao punopravni član Evropske studentske unije (ESU), SPUCG podržava zahtjeve za finansijsku transparentnost javnih univerziteta, dok istovremeno ne primjenjuje iste principe na sopstveno poslovanje, navode iz CGO-a.

„Evropska studentska unija usvojila je 12. decembra 2025. godine Rezoluciju o finansijskoj transparentnosti na javnim univerzitetima, u kojoj jasno upozorava da netransparentno finansijsko poslovanje predstavlja strukturnu slabost koja potkopava povjerenje javnosti“, podsjećaju iz CGO-a. Oni ističu da bez jasnih, uporedivih i javno dostupnih finansijskih informacija univerziteti ne mogu biti odgovorni, niti studenti mogu smisleno učestvovati u odlučivanju koje oblikuje njihovu akademsku budućnost.

Prema podacima CGO-a, za finansiranje SPUCG-a od 2020. do novembra 2025. godine iz sredstava Univerziteta Crne Gore (UCG) izdvojeno je više od 1,35 miliona eura, uz dodatnih 75.000 eura za materijalne troškove. Pored toga, 15 fakulteta i akademija isplatilo je još preko 670.000 eura studentskim vijećima i organizacijama. Ukupno, radi se o više od dva miliona eura javnog novca za koji, kako navode, ne postoji dokumentacija koja bi pokazala na šta je konkretno potrošen.

„Umjesto da kao član ESU prednjači u primjeni evropskih standarda, SPUCG zajedno sa rektorom UCG-a i dalje izbjegava da dostavi traženu dokumentaciju“, navode iz CGO-a. Oni dodaju da je dokument koji SPUCG predstavlja kao svoj finansijski izvještaj neadekvatan, jer sadrži samo zbirne iznose bez objašnjenja o utrošku sredstava. Na primjer, najveća pojedinačna stavka - transferi studentskim organizacijama i pojedincima, u iznosu od 276.592,75 eura, prikazana je kao jedinstven zbirni trošak bez dodatnih informacija.

CGO također ukazuje da je korijen problema u aktima SPUCG-a, koji propisuju da raspodjelu sredstava vrši Izvršni odbor, a kontrolu njihove raspodjele obavlja Skupština SPUCG-a. Ova struktura stvara zatvoren sistem u kojem isti krug ljudi raspolaže javnim novcem, kontroliše njegovo trošenje i ne polaže račune javnosti.

CGO poziva SPUCG da javno objavi finansijske izvještaje i akte na osnovu kojih se sredstva troše, te da dostavi dokumentaciju traženu po Zakonu o slobodnom pristupu informacijama. Takođe, pozivaju rektora UCG da prestane da se skriva iza autonomije SPUCG-a i da inicira uspostavljanje mehanizama kontrole trošenja javnog novca. „Članstvo u Evropskoj studentskoj uniji nije statusni simbol. Dok SPUCG poziva druge na primjenu evropskih standarda, obaveza transparentnosti prema studentima izostaje“, zaključuje se u saopštenju CGO-a.