Herceg Novi obilježava godišnjicu ratnog zločina Deportacije: Dan sjećanja i spomen obilježje

Akcija za ljudska prava (HRA), Centar za građansko obrazovanje (CGO) i Centar za žensko i mirovno obrazovanje – ANIMA pozvali su na memorijalno okupljanje sjutra, 25. maja 2026. godine, u podne, ispred Centra bezbjednosti Herceg Novi, u znak obilježavanja godišnjice ratnog zločina Deportacije bosansko-hercegovačkih izbjeglica iz Crne Gore 1992. godine.

U saopštenju ove tri nevladine organizacije navode da okupljanje organizuju “kao izraz savjesti crnogorskog društva, u znak sjećanja na žrtve zločina i u cilju podrške njihovim porodicama”. Iz HRA, CGO i ANIMA navode i da je ove godine, 25. aprila organizovan sastanak sa odbornicima i odbornicama Skupštine opštine Herceg Novi iz Demokratske Crne Gore, Novske liste, Demokratske partije socijalista, Evropskog saveza, Građanskog pokreta za Herceg Novi „Idemooo” i Građanskog pokreta URA, kao i ministarkom kulture i medija Tamarom Vujović.

“Istaknuta je spremnost da predsjednici klubova odbornika podrže inicijativu i upute je Skupštini opštine Herceg Novi, da bi se trajno i institucionalno obilježilo sjećanje na žrtve i iskazao pijetet prema stradalima. Predloženo je i formiranje Radne grupe na nivou kolegijuma predsjednika Skupštine opštine, koja bi usaglasila tekst budućeg spomen-obilježja”, napominju iz tri NVO.

Dodaju da se godinama zalažu za kažnjavanje odgovornih za ovaj zločin, kao i za to da se žrtvama podigne spomenik i da država uspostavi 25. maj kao Dan sjećanja na žrtve zločina Deportacije. “Nastavićemo da to činimo i ove godine. Ovo je dvadeset druga godina kako građansko društvo organizuje memorijalno okupljanje, a sedamnaesta da se ono održava ispred zgrade Uprave policije u Herceg Novom, odakle je većina izbjeglica prinudno odvedena i izručena Vojsci Srpske Republike u Bosni i Hercegovini”, ističu u saopštenju.

Prema dostupnim zvaničnim dokumentima, kako dodaju, crnogorska policija u maju i junu 1992. godine, nezakonito je uhapsila najmanje 66 Muslimana-Bošnjaka iz Bosne i Hercegovine, koji su u Crnu Goru izbjegli od rata u BiH, a zatim ih isporučila njima neprijateljskoj vojsci Srpske Republike u BiH, koja je ubila najveći broj njih. “Samo dvanaestoro je preživjelo izručenje u koncentracione logore. Iz Herceg-Novog su deportovani i 33 Srba i trojica Hrvata, ali nije poznato da je neko od njih stradao od posledica deportacije”, navode iz HRA, CGO i ANIMA.

Na kraju saopštenja pozivaju medije, građanke i građane Herceg Novog da im se pridruže na memorijalnom okupljanju u ponedjeljak, u podne, ispred Centra bezbjednosti u Herceg Novom. “Pružimo ruke porodicama žrtava, podržimo podizanje spomenika nedužno stradalim ljudima”, poručuju HRA, CGO i ANIMA.