Žene i dalje plaćaju cijenu nerazvijenosti opština: Analiza CŽP-a pokazuje obrasce rodne neravnopravnosti

Rodna ravnopravnost u Crnoj Gori nije ujednačena i duboko zavisi od mjesta življenja. Žene u manje razvijenim opštinama imaju manje mogućnosti nego one u urbanim centrima. To je rezultat analize Centra za ženska prava (CŽP) i publikacije “Od broja do politike: Rodna slika opština u Crnoj Gori”, koja se fokusira na unapređenje i korišćenje zvanične rodne statistike.

Analiza je pokazala da u 16 od 25 opština žene imaju manje od muškaraca, iako čine većinu stanovništva. Istraživanje je obuhvatalo prikupljanje rodno razvrstanih podataka od popisa stanovništva i poljoprivrede, a posebno se ističu opštine kao što su Andrijevica, Plav, Rožaje, Petnjica, Tuzima i Gusinje, gdje je neophodno raditi na unapređenju položaja žena.

Anita Stjepčević iz CŽP-a ističe da su rodne nejednakosti vrlo konkretne i teritorijalno vidljive. U većim urbanim sredinama, poput Podgorice, Kotora i Herceg Novog, koncentracija ženskog stanovništva se povećava. U poređenju sa podacima iz 2011. godine, u 10 opština je zabilježen manji broj žena, dok se u devet opština, koje su urbane, broj žena povećava.

Stjepčević naglašava da su migracije važan faktor u ovom kontekstu; muškarci najčešće migriraju zbog ekonomskih razloga dok žene odlaze zbog porodičnih razloga ili obrazovanja. Takođe, ekonomska neaktivnost i zavisnost žena su izraženi, posebno u manje razvijenim opštinama, gdje je zabilježena visoka stopa neaktivnosti.

Žene se suočavaju sa imovinskom nesigurnošću, često menjajući prebivališta bez sticanja vlasničkih prava nad nekretninama. Ove situacije su dodatno izražene u sredinama sa višim fertilitetom, gdje je majčinstvo često jedina društveno valorizovana uloga.

Analiza takođe pokazuje da žene koje žive u manjim opštinama nisu visoko na listi razvojnih prioriteta. Iako u Crnoj Gori ukupno živi više žena nego muškaraca, na lokalnom nivou ta slika se menja. Stjepčević ukazuje na potrebu da se zvanični podaci koriste u lokalnim planovima rodne ravnopravnosti i da se osnaže mehanizmi za rodnu ravnopravnost koji će omogućiti razvoj infrastrukture i podršku lokalnim ekonomijama.

U zaključku, Stjepčević podvlači da su rodna pitanja u velikoj mjeri prepuštena fragmentiranom sistemu, što dovodi do situacije u kojoj je rodna ravnopravnost selektivna. To stvara ozbiljna politička pitanja o mogućnostima žena u manje razvijenim opštinama u odnosu na one u urbanim centrima, te je jasno da je potrebno raditi na smanjenju ovih razlika.