Demografska analiza Crne Gore: Negativni migracioni tokovi i starenje stanovništva

Crna Gora se suočava sa značajnim demografskim izazovima, kako pokazuje analiza demografskih kretanja od obnove nezavisnosti do danas, koju je za CDT pripremila predsjednica Društva statističara i demografa Crne Gore, Gordana Radojević. Iako je zemlja postigla napredak u određenim demografskim oblastima, ukazuje se na ubrzano starenje društva i rastuće nejednakosti između regiona.

Analiza ukazuje na relativnu stabilnost ukupnog broja stanovnika, uz porast od 1,7 odsto. Očekivano trajanje života produženo je za više od pet godina, a stope smrtnosti odojčadi i djece su drastično smanjene, sa 11 odsto na 1,6 odsto. Broj visokoobrazovanih lica više je nego udvostručen, što ukazuje na značajan napredak u kvalitetu ljudskog kapitala.

Broj visokoobrazovanih lica porastao je sa 61,8 hiljada u 2003. na 133,9 hiljada u 2023. godini. U isto vrijeme, broj lica bez škole ili sa nepotpunim osnovnim obrazovanjem smanjen je sa 21,2 hiljade na svega 4,2 hiljade. Međutim, broj živorođenih smanjen je sa 7.531 u 2006. na istorijski minimum od 6.910 u 2025. godini, dok je broj umrlih porastao sa 5.968 na 6.398, što ukazuje na smanjenje prirodnog priraštaja sa 1.563 na 512 lica godišnje.

Jedan od ključnih problema su negativni migracioni tokovi. Emigracija se ubrzava u posljednjih deset godina, a u periodu 2020–2023. iz Crne Gore je emigriralo 15.506 lica, dok je tokom 2023. godine gotovo 7.000 lica napustilo zemlju. Ovi podaci predstavljaju najveći godišnji emigracioni odliv u novijoj statističkoj evidenciji.

Posebno zabrinjava što se emigracija dominantno odnosi na mlado i radno sposobno stanovništvo, što direktno utiče na fertilitet, tržište rada i dugoročni razvojni potencijal zemlje.