Agenciji za sajber bezbjednost hitno potrebni novi kapaciteti

Agenciji za sajber bezbjednost hitno su potrebni novi kapaciteti kako bi mogla da postigne punu operativnu spremnost i ispuni zakonske obaveze. Naime, bez adekvatnog prostora, Agencija ne može ispuniti svoje zakonske i reformske obaveze, zbog čega se od Vlade traži hitno rješavanje pitanja smještaja uoči evaluacije Evropske komisije.

Ovo se navodi u Informaciji o potrebi hitnog obezbjeđivanja adekvatnih prostornih kapaciteta za Agenciju, koja je usvojena na sjednici Savjeta Agencije održanoj 25. februara 2026. godine. Direktor Agencije je zadužen da, u saradnji sa Ministarstvom javne uprave, pripremi materijal za Vladu Crne Gore radi hitnog rješavanja ovog pitanja.

U informaciji se ističe da potreba za hitnim postupanjem proizilazi iz zakonskih obaveza Agencije, kao i preuzetih međunarodnih obaveza kroz Reformsku agendu Crne Gore 2024–2027. Bez adekvatnog prostora, Agencija neće moći uspostaviti punu operativnu funkciju u predviđenim rokovima, što direktno utiče na ispunjenje ključnih reformskih indikatora.

Zakonom o informacionoj bezbjednosti jasno je definisano da Agencija mora raspolagati odgovarajućim tehničkim i infrastrukturnim uslovima za rad. To podrazumijeva ne samo administrativni prostor, već i specijalizovane uslove koji omogućavaju bezbjednu obradu podataka, kontrolisan pristup, kontinuitet rada i efikasno upravljanje sajber prijetnjama, incidentima i krizama.

Posebno je važna operativna saradnja sa Vladinim bezbjednosno-operativnim centrom (GSOC), koja je zakonom definisana kroz obavezu zajedničkog postupanja u slučaju incidenata i sajber kriza. Ova saradnja zahtijeva fizičku blizinu, kako bi se obezbijedila brza razmjena informacija i efikasna koordinacija.

Dodatni pritisak na hitno rješavanje ovog pitanja predstavlja predstojeća evaluacija od strane Evropske komisije, tokom koje će se ocjenjivati nivo operativnosti Agencije. Reformska agenda jasno definiše da Agencija mora biti funkcionalna, kadrovski popunjena i sposobna za sprovođenje nadzora, što nije moguće bez adekvatnih prostornih i tehničkih uslova.

Tehnički uslovi dodatno ograničavaju izbor lokacije. Prostor za rad Agencije mora se nalaziti u radijusu do jednog kilometra od data centra u zgradi „Vektre“ i GSOC-a u Atlas Capital Centru, što nije administrativne prirode, već proizilazi iz potrebe za operativnom efikasnošću.

Pored lokacijskih uslova, prostor mora ispunjavati i stroge bezbjednosne i funkcionalne standarde, uključujući organizaciju rada u više bezbjednosnih zona, kontrolisan pristup, fizičko razdvajanje operativnih i administrativnih funkcija, kao i prostorije za obradu osjetljivih informacija.

Analiza tržišta pokazuje da se cijene zakupa odgovarajućih prostora kreću do 24 eura po kvadratnom metru, dok se predlaže da se zakup realizuje po cijeni do 20 eura, uz obavezno ispunjenje svih tehničkih i bezbjednosnih kriterijuma.

Na kraju, jasno je da je hitno obezbjeđivanje adekvatnog prostora ključni preduslov za funkcionisanje Agencije. Svako dalje odlaganje predstavlja ozbiljan institucionalni rizik i može dovesti u pitanje sposobnost države da odgovori na savremene sajber prijetnje.