Nobelovac upozorava: Čovečanstvo možda neće preživjeti narednih 50 godina

Dobitnik Nobelove nagrade za fiziku, Dejvid Gros, upozorio je da bi čovečanstvo moglo nestati u idućih nekoliko decenija, zbog vlastitih odluka. U intervjuu za Live Science, Gros je istakao da najveća prepreka daljem razvoju nauke nije složenost fizike, već pitanje da li će civilizacija uopšte preživjeti dovoljno dugo da pronađe odgovore na ključna pitanja.

„Trenutno provodim dio svog vremena pokušavajući da ljudima kažem da su šanse da će živjeti još 50 godina veoma male. Zbog prijetnje nuklearnim ratom, imate oko 35 godina“, rekao je Gros, dodajući da je to bila „gruba procjena“.

Prema Grosu, ključni problem je rastući rizik od nuklearnog sukoba. U svijetu postoji više od 12.000 aktivnih nuklearnih bojevih glava, a devet zemalja posjeduje kapacitet da uništi civilizaciju kakvu poznajemo. Gros procjenjuje da je godišnji rizik od nuklearnog rata oko dva procenta. Na prvi pogled, ovo je relativno mali broj, ali kumulativno to znači da bi očekivani „životni vijek“ civilizacije mogao biti samo nekoliko decenija.

Gros vidi dodatni problem u postepenom kolapsu međunarodnih sporazuma o kontroli naoružanja, koji su tokom Hladnog rata bar djelimično držali nuklearne prijetnje pod kontrolom. U današnjem, mnogo nestabilnijem geopolitičkom okruženju, takvi mehanizmi sve više slabe.

Za razliku od perioda bipolarnog svijeta, današnji sistem uključuje više nuklearnih sila, što povećava rizik od pogrešnih proračuna. Upozorava Gros da je upravljanje ravnotežom odvraćanja između devet država eksponencijalno složenije nego između dvije sile, a diplomatski mehanizmi ne prate tehnološki razvoj dovoljno brzo.

Pored nuklearnog oružja, Gros posebno ističe ulogu vještačke inteligencije. U scenarijima u kojima bi se odluke o lansiranju raketa morale donositi u veoma kratkom roku, postoji opasnost da se dio odgovornosti prenese na automatizovane sisteme. Takvi sistemi djeluju brže od ljudi, ali ne razumiju posljedice svojih odluka. Simulacije ratnih scenarija već pokazuju da sistemi zasnovani na vještačkoj inteligenciji često eskaliraju sukobe do nuklearnog nivoa, jer takve odluke doživljavaju kao „efikasne“. Gros dodaje da dugoročno gledano postoji i rizik da bi dovoljno autonomni sistemi mogli donositi odluke bez direktne ljudske kontrole.