Čabarkapa: CANU u Petrovcu organizovala tri konferencije sa Ruskom akademijom nauka

Nevladina organizacija Centar za građansko obrazovanje (CGO) ponovo je ukazala na veze između Crnogorske akademije nauka i umjetnosti (CANU) i akademija blisko povezanih sa režimima koji učestvuju u agresiji na Ukrajinu. Sara Čabarkapa iz CGO-a ističe da CANU, iako tvrdi da od početka ruske invazije na Ukrajinu 24. februara 2022. godine nijesu ostvarivali saradnju sa institucijama iz Rusije i Bjelorusije, u Godišnjacima za 2022, 2023. i 2024. godinu navodi da će nastaviti saradnju sa akademijama i akademskim tijelima sa kojima ima potpisane sporazume, među kojima su i Ruska akademija nauka i Nacionalna akademija nauka Bjelorusije.

Čabarkapa navodi da CANU planira projekat povodom 200 godina od rođenja Tolstoja, predviđen za 2028. godinu, uz nadu da će do tada ratni sukobi biti okončani. Međutim, Program rada CANU za 2026. godinu ukazuje na to da će se dio tog projekta realizovati tokom trajanja agresije na Ukrajinu. Takođe, planirano je učešće predstavnika CANU na zasijedanju Savjeta Međunarodne asocijacije akademija nauka, koje organizuje Nacionalna akademija nauka Bjelorusije, na čelu sa Vladimirom Karanikom, funkcionerom režima Aleksandra Lukašenka, pod sankcijama EU, UK, Švajcarske i Kanade.

Predsjednik CANU, Ljubiša Stanković, učestvovao je online na jednom od tih zasijedanja, dok je akademik Dragan Vukčević bio prisutan na zasijedanju u Moskvi, gdje je čestitao jubilej 300 godina postojanja Ruske akademije nauka. Čabarkapa dodaje da je akademikinja Svjetlana Terzić učestvovala na međunarodnoj školi u Sankt Peterburgu, dok je akademik Predrag Miranović učestvovao online na zasijedanju u Minsku.

U Godišnjaku iz 2022. godine navodi se da je Predsjedništvo CANU upoznato sa dopisom Ruske akademije nauka o povlačenju iz članstva ALLEA-e, ali se ne navode razlozi za to. Takođe, u saopštenju o osudi agresije na Ukrajinu, CANU nije precizirao ko je napao Ukrajinu. U Godišnjaku za 2023. godinu, koji nije javno dostupan, navodi se da je Terzić ponovo boravila u Rusiji, na skupu u Sočiju, projektu iniciranom od strane predsjednika Rusije, Vladimira Putina.

Od 2022. do 2024. godine, CANU je organizovala tri godišnje konferencije OPTIMA u Petrovcu, iako javno tvrdi da nije sarađivala sa Ruskom akademijom nauka. U Godišnjacima za 2023. i 2024. godinu pominje se realizacija projekta u saradnji sa ruskim akademicima, a rad akademika je objavljen u Matematičkom zborniku Ruske akademije nauka.

Čabarkapa napominje da CANU navodi da Ukrajina ne može ostvarivati međunarodnu saradnju, što demantuje Izvještaj Nacionalne akademije nauka Ukrajine za 2025. godinu, koji sadrži informacije o značajnim istraživačkim projektima i saradnji sa međunarodnim partnerima. Ona poziva CANU da preispita svoj odnos prema institucijama povezanim sa režimima koji učestvuju u agresiji na Ukrajinu i da pruži podršku ukrajinskoj naučnoj zajednici.

CGO takođe poziva visoke javne funkcionere Crne Gore da se jasno odrede prema ovom pitanju, imajući u vidu potencijalni uticaj aktivnosti CANU na spoljnopolitičku poziciju Crne Gore prema EU.