Inicijativa za obnovu spomen-biste Đoka Pavićevića u Nikšiću

Inicijativa Centra za građansko obrazovanje (CGO) i Antifašista Cetinja predlaže obnovu spomen-biste Đoka Pavićevića, koji je simbol slobodarske tradicije Nikšića. Đoko Pavićević je rođen 1872. godine u Dolu Pješivačkom kod Nikšića, u ratničkoj porodici. Bio je oficir Crnogorske vojske i učesnik Balkanskih ratova i Prvog svjetskog rata, gdje se istakao kao komandir čete u Lovćenskoj brigadi.

Pavićević se zalagao za ujedinjenje Crne Gore i Srbije 1918. godine i stvaranje zajedničke jugoslovenske države, nezadovoljan načinom vladanja kralja Nikole. Zbog loših odnosa novih vlasti prema oficirima Crnogorske vojske, penzionisan je na lični zahtjev. Nakon izbijanja Trinaestojulskog ustanka 1941. godine, sa cijelom porodicom pristupa partizanskom pokretu, iako je tada imao 69 godina.

Na početku rata bio je zamjenik komandanta Trebješkog bataljona Nikšićkog partizanskog odreda, učestvujući u borbama oko Nikšića i tokom Treće neprijateljske ofanzive. Od juna 1942. godine bio je borac Pete proleterske crnogorske brigade, gdje je bio savjetnik komandanta i učestvovao u proboju u Bosansku krajinu. Poslije rata, penzionisan je u činu pukovnika i biran za narodnog poslanika u Narodnoj skupštini Crne Gore.

Njegov stariji sin Vojislav poginuo je kao partizan, dok je mlađi sin Branko bio prvi predsjednik Crnogorske akademije nauka i umjetnosti (CANU). Pavićević je nosilac Partizanske spomenice 1941, a Orden narodnog heroja dodijeljen mu je 1953. godine, kada je imao 81 godinu. Preminuo je 1970. godine i sahranjen uz najviše državne počasti u Nikšiću.

CGO i Antifašisti Cetinja naglašavaju da, uprkos značaju Đoka Pavićevića, u Nikšiću nijedna ulica ne nosi njegovo ime, dok u Beogradu postoji Ulica Đoka Pavićevića. Spomen-bista koja je nekada bila postavljena ispred Doma JNA u Nikšiću nestala je tokom 90-ih godina i nikada nije obnovljena, čime je grad ostao bez važnog simbola sjećanja na jednog od svojih istaknutih boraca za slobodu.

Ove NVO smatraju da je obnova biste ne samo opravdana, već i nužna. Takođe, ističu da grad koji pretenduje da 2030. godine bude Evropska prijestonica kulture treba da na odgovoran način pristupi obnavljanju ove biste, čime bi se odala počast Đoku Pavićeviću, doprinijelo obrazovanju mladih generacija i unapređenju kulturne i turističke ponude Nikšića. Pozivaju Opštinu Nikšić da konačno obnovi spomen-bistu posvećenu Đoku Pavićeviću i na taj način pokaže primjer odgovornog odnosa prema slobodarskoj istoriji tog grada.