Crna Gora pred Strazburom: U 95 odsto presuda potvrđeno kršenje osnovnih prava

Crna Gora se suočava sa ozbiljnim kritikama zbog netočne zaštite osnovnih prava, kako pokazuje praksa Evropskog suda za ljudska prava. U saopštenju Centra za građansko obrazovanje (CGO) navedeno je da Crna Gora već skoro dvije decenije ne uspijeva da obezbijedi djelotvornu i dosljednu zaštitu prava na nacionalnom nivou.

Od 2009. do 2025. godine, Sud je donio 82 presude u vezi sa Crnom Gorom, od kojih je u čak 78, ili 95%, utvrđena povreda nekog od prava garantovanih Evropskom konvencijom o ljudskim pravima. Najveći broj utvrđenih povreda odnosi se na pravo na pravično suđenje, posebno u slučajevima prekomjernog trajanja postupaka i neizvršenja domaćih sudskih odluka, kao i na pravo na mirno uživanje imovine.

CGO napominje da, iako Crna Gora nema najveći broj presuda u apsolutnim brojevima, u odnosu na broj stanovnika se nalazi na samom vrhu. Na primjer, Bugarska je imala 639 presuda, Francuska 425, Njemačka 243, Hrvatska 417, Srbija 266, Slovenija 164, Albanija 136, a Bosna i Hercegovina 115. Ovo dodatno naglašava razmjere problema, s obzirom da gotovo svaka presuda protiv države završava utvrđivanjem povrede prava građana i građanki.

Centar za građansko obrazovanje ukazuje da bez izvlačenja pouka, dosljedne primjene zakona i jačanja odgovornosti unutar pravosuđa, postoji rizik da se isti obrasci ponavljaju. Strazbur bi i dalje mogao ostati posljednja adresa za ispravljanje propusta koji su mogli i morali biti riješeni unutar naših institucija.