Institut za biologiju mora jača kapacitete za istraživanja mikroplastike

Na Institutu za biologiju mora u Kotoru (IBMK) tokom ove godine biće održana obuka za obradu uzoraka mikroplastike i identifikaciju polimera pomoću FTIR spektroskopije (Fourierova transformaciona infracrvena spektroskopija). Obuka će omogućiti primjenu savremenih analitičkih metoda u praćenju uticaja mikroplastike na morske ekosisteme, kao i korišćenje prikupljenih podataka u naučnim studijama, izradi ekoloških procjena i oblikovanju strategija za smanjenje zagađenja plastikom.

„Time će Institut dodatno osnažiti kapacitete za praćenje i identifikaciju mikroplastike u Jadranskom moru, uključujući klasifikaciju tipova plastike i kvantifikaciju čestica u uzorcima vode, sedimenta i biote“, saopšteno je iz IBMK-a, naučno-istraživačke ustanove koja je sastavni dio Univerziteta Crne Gore.

IBMK je već kroz brojne projekte obezbijedio terensku i laboratorijsku opremu za analizu mikroplastike, a njegovi naučnici Vesna Mačić i Aleksandar Joksimović učestvovali su u istraživanjima prisustva mikroplastike u morskim organizmima na Antarktiku kao dio međunarodne saradnje.

Mikroplastika se definiše kao sintetički, teško razgradivi čvrsti materijal veličine manje od 5 mm, nerastvorljiv u vodi, i danas je značajan zagađivač životne sredine. Može nastati razgradnjom većih plastičnih predmeta usljed djelovanja vjetra, talasa i ultraljubičastog zračenja, ili se ciljano proizvodi i koristi u pojedinim proizvodima (npr. kao mikročestice u kozmetici).

Mikroplastika obuhvata različite polimere, kao što su polivinil-hlorid (PVC), polietilen-tereftalat (PET), polietilen (PE), polipropilen (PP), polistiren (PS) i najloni (poliamidi). Čestice mikroplastike mogu mijenjati gustinu i masu, tonuti i akumulirati se u morskom sedimentu, a zbog male veličine čestica, bioraspoloživost mikroplastike u morskim ekosistemima je visoka.

Uticaj mikroplastike na morske organizme predmet je brojnih istraživanja, a dosadašnje studije ukazuju na negativne efekte, uključujući promjene u ponašanju pri ishrani, usporen rast i reproduktivnu toksičnost kod različitih vrsta.

Iz IBMK-a posebno naglašavaju da su koncentracije mikroplastike u Sredozemnom moru "danas zabrinjavajuće". Istraživanja ukazuju da Sredozemno more može sadržati više mikroplastike po jedinici zapremine nego mnoga druga mora, što se dovodi u vezu sa njegovom gotovo zatvorenom geografskom strukturom, visokom gustinom naseljenosti, intenzivnim turizmom, industrijskim aktivnostima i pomorskim saobraćajem.

Glavni izvori mikroplastike u Sredozemnom moru su rijeke i kanalizacioni sistemi koji prenose otpad sa kopna, pomorski saobraćaj, ribarstvo, nepravilno odlaganje otpada i atmosferska depozicija.