Sjećanje na zemljotres iz 1979. godine i strah od budućnosti

Zemljotresi na našem području su duboka realnost razornog djelovanja, sa katastrofalnim posljedicama. Nažalost, na primorju Crne Gore, ovdje u Boki i u samom Herceg Novom, davno smo zaboravili šta je bio zemljotres 15. aprila 1979. i serija od 10.000 zemljotresa dok se tlo nije potpuno umirilo, ističu u saopštenju iz GP Idemooo i NVO Ekološko društvo Boke kotorske, povodom 47. godišnjice od razornog zemljotresa u Crnoj Gori.

“Prema UNESKO izvještaju, na primorju je oštećeno 1487 objekata a više od 100.000 ljudi je ostalo bez krova nad glavom. Poginula je 101 osoba. Danas, kad se gradi više nego ikada, kada je uznapredovala tehnika elektronskih vještina u projektovanju, kada svako misli da može da se bavi građenjem, po ličnom nahođenju, kada je planiranje i projektovanje u službi investitora i udovoljavanja njihovim željama, i bez striktnih poštovanja prirodnih datosti prostora, kada su minimizirani slobodni, neizgrađeni dijelovi među zgradama, a životna sredina svedena na odlike pojedinaca iz vlasti, i uz to hroničan nedostatak građevinske inspekcije, ili inspekcije koja 'ne smije da vidi očigledno', dobijamo situaciju koja plaši, i koja nas nužno vraća u dešavanja iz 1979”, ističu iz GP Idemooo.

Podsjećaju da je nakon tog zemljotresa na području hercegnovske opštine, kao i cijele Boke, UNESKO bio uključen u sanacije i rekonstrukcije objekata, da su sva naša tadašnja preduzeća bila uključena u projektovanje. To su Zavod za projektovanje i urbanizam, Projek-biro i GP “Prvoborac”, a uz njih i druge firme.

“Po pravilima UNESKO izvršene su sanacije tvrđava, školskih objekata, svih sakralnih objekata i objekata graditeljskog nasljeđa u Starom gradu. Arhitektonska i građevinska struka su radile unisono. Danas imamo omalovažavanje inženjerske struke iz tog vremena i svih sanacionih radova, od strane opštinske vlasti i njenih pojedinaca, kao opasan pristup nedostojnog uvažavanja i samohvaljenja”, dodaju iz GP Idemooo.

Ubrzo nakon zemljotresa počela je izgradnja magistralnog cjevovoda Plat – Herceg Novi. “Novac za sanaciju posljedica zemljotresa najvećim dijelom obezbjeđivali su građani iz cijele tadašnje Jugoslavije, ali je najduže i najviše sredstava uplatio narod Republike Srbije, koji je nastavljao da plaća i kada zajedničke zemlje više nije bilo, ne pojedini tajkuni, bogataši, nego običan, radni narod, izdvajanjem iz svojih mjesečnih zarada. Stručnjaci iz svih tadašnjih republika su bili uz Crnu Goru da daju svoj doprinos u pomoći. Danas u najezdi gradnje sve je zaboravljeno, i strahota zemljotresnog razaranja, i šta znači IX seizmička zona, i ne osvrćemo se na mišljenje seizmologa, geologa i statičara. U kratkoj pameti zaboravljamo april 1979 kao veliko stradanje”, tvrde u saopštenju.

Zaključuju da se oglašavaju za opomenu vlastima, “koje ničim ne pokazuju da su svjesni rizika i da svojim djelovanjem u prostoru, svojim podređivanjem investitorima i krupnom kapitalu, sve više pogoršavaju stanje u prostoru. 'U pamet se gospodo, jer priroda ne prašta, kad krene da naplaćuje svoje dugove', poručuju iz GP Idemooo i NVO Ekološko društvo Boke.