Tretman vjerskih zajednica u Crnoj Gori

U Crnoj Gori su vjerske zajednice, posebno Mitropolija crnogorsko-primorska, stekle značajne privilegije u odnosu na druge religijske institucije. Iako su sve vjerske zajednice formalno jednake, praksa pokazuje da se privilegije dodjeljuju samo nekima.

Podgorica i Budva postale su sjedišta intenzivne izgradnje vjerskih objekata, što uključuje crkve, džamije, kulturne centre, ali i stambene i poslovne zgrade. Centar za istraživačko novinarstvo Crne Gore (CIN-CG) dobio je podatke iz ovih gradova o brojnim investicijama povezanim sa vjerskim zajednicama, ali opštine nijesu odgovorile na pitanja o jednakom tretmanu svih religijskih institucija.

U Podgorici, prema dokumentaciji Sekretarijata za planiranje prostora, vjerske zajednice su bile korisnici budžetskih davanja i investitori komercijalnih sadržaja. Ipak, nedostaju jasni odgovori o pravilima i postupcima koji se primjenjuju. Mitropolija crnogorsko-primorska, na primjer, uživa značajne povlastice, dok su druge vjerske zajednice, poput Jevrejske, suočene sa visokim naknadama za slične objekte.

Mitropolija je suinvestitor luksuzne zgrade pored crkve Svetog Đorđa u Podgorici, kao i u nekoliko drugih projekata. U isto vrijeme, za jevrejski kulturni centar utvrđena je naknada od preko 46.000 eura, bez oslobađanja, dok je Mitropolija za svoje objekte plaćala značajno manje.

Islamska zajednica takođe planira gradnju kompleksa u Stare varoši, koji se ne može smatrati klasičnim vjerskim objektom, s obzirom na to da uključuje komercijalne sadržaje. Iako se čini da nema povlašćen finansijski režim, razlike u tretmanu su očigledne.

Gradnja vjerskih objekata u Podgorici se nastavlja, gdje SPC planira izgradnju više objekata, dok Islamska zajednica takođe ima planove za nove džamije i centre. Organizacija Ko ako ne arhitekta (KANA) ukazuje na disproporciju u planiranju vjerskih objekata u odnosu na javne funkcije, naglašavajući da ovo može uticati na dostupnost javnih sadržaja za građane.

U Budvi, Mitropolija se suočava sa problemima legalizacije već izgrađenih objekata, a zahtjevi za legalizaciju su često odbijeni. Ove aktivnosti ukazuju na potrebu za većim nadzorom i jasnim pravilima kada su u pitanju vjerske zajednice i njihove investicije.