Izgradnja Doma starih Grabovac

Ministar energetike i rudarstva gospodin Admir Šahmanović i ministar socijalnog staranja, brige o porodici i demografiju gospodin Damir Gutić, posjetili su gradilište novog objekta Doma starih Grabovac. Radovi na izgradnji novog objekta vrijednog 6,5 miliona eura počeli su u februaru 2025. godine, nakon rušenja starog i zastarjelog objekta iz 1973. godine. Završetak radova planiran je do kraja ove godine.

Izgradnja novog objekta doprinijeće i zaštiti životne sredine budući da će zgrada biti energetski efikasna. Predviđene godišnje uštede energije iznose 50% u odnosu na referentne vrijednosti, dok se smanjenje emisije CO2 procjenjuje na 80%.

„Ovo je Crna Gora koja brigu o ljudima spaja sa brigom o prirodi. Crna Gora koja pokazuje da energetska tranzicija nije trošak – već investicija u kvalitetniji život svih nas“, izjavio je ministar energetike i rudarstva Admir Šahmanović.

Ministar socijalnog staranja, brige o porodici i demografiju Damir Gutić rekao je da Crna Gora pokazuje kako briga o starijim građanima može ići ruku pod ruku sa zaštitom životne sredine i evropskim standardima. Pored ovog projekta, koji se realizuje u okviru inicijative „Unapređenje energetske efikasnosti u javnim zgradama u Crnoj Gori“, koju finansiraju Njemačka razvojna banka (KfW) i Evropska unija putem kredita i bespovratnih sredstava, uz doprinos države, ova saradnja izrodila je i niz drugih projekata.

Crna Gora je kroz projekat Regionalnog programa energetske efikasnosti (REEP) obezbijedila 104 miliona eura za modernizaciju Kliničkog centra Crne Gore, bolnica na Cetinju i Bijelom Polju, kao i 46 škola i 180 domaćinstava. Od tog iznosa, 12,6 miliona eura obezbijeđeno je iz donacija Evropske unije, dok sa kreditnih 82 miliona eura ovaj projekat podržavaju Njemačka razvojna banka (KfW) i Evropska banka za obnovu i razvoj (EBRD) uz doprinos države.

Do sada je rekonstruisana Srednja ekonomsko-ugostiteljska škola i DIF u Nikšiću, osnovna škola „Njegoš“ u Kotoru, osnovne škole „Srbija“ i „Jugoslavija“ u Baru, „25. maj“ u Tuzima, cetinjska Gimnazija i Srednja likovna škola „Petar Lubarda“, a očekuje se završetak rekonstrukcije dvije osnovne škole u Bijelom Polju „Vladislav Ribnikar“ i „Risto Ratković“ i osnovne škole „Vuk Karadžić“ u Beranama.

REEP takođe podržava finansiranje domaćinstava, malih i srednjih preduzeća i omogućava direktno finansiranje privatnog sektora. Do 2025. godine, više od 34.000 domaćinstava i 2.000 malih preduzeća je već investiralo ili je u procesu investicija u mjere energetske efikasnosti i obnovljive izvore energije, koristeći specijalizovane kreditne linije dostupne u lokalnim partnerskim bankama i EU bespovratna sredstva.

Finansiranje se plasira direktno državama ili opštinama za velike investicije poput obnove javnih zgrada. Takođe se kanališe kroz lokalne komercijalne banke, koje pozajmljuju sredstva malim preduzećima i domaćinstvima zainteresovanim za ulaganje u energetsku efikasnost ili obnovljive izvore energije. Energetska produktivnost regiona Zapadnog Balkana i dalje je znatno ispod prosjeka zemalja članica EU, što ukazuje na potrebu za strukturnim investicijama u energetsku efikasnost i trajnu potrebu za usklađivanjem nacionalnog zakonodavstva i politika sa standardima EU.