Na današnji dan 1908. kralj Nikola posjetio Petrograd

Na današnji dan, 25. marta 1908. godine, kralj Nikola otputovao je u posjetu Petrogradu, gdje je bio gost Nikolaju II Romanovu. Zvanične informacije navode da je motiv posjete bila želja da posjeti svoje kćerke i zeta Nikolaja Nikolajeviča.

Ipak, povjerljive informacije sugerišu da je jedan od glavnih razloga njegovog dolaska bio da ispita mogućnost gradnje Jadranske željeznice i dodjele ruskih subvencija Crnoj Gori. O stavovima ruske vlade povodom ove veoma značajne posjete, crnogorski suveren obaviješten je nakon odlaska iz Petrograda, putem predsjednika Državnog savjeta Crne Gore Lazara Mijuškovića.

Crnoj Gori je odobrena vojna pomoć, kao i lična subvencija knjazu Nikoli, a izražena je spremnost da se podrže njegovi napori da se od Porte dobiju odobrenja za gradnju željezničke pruge na njenoj teritoriji, pravcem koji sporazumno utvrde srpska i crnogorska vlada. Nije bila prihvatljiva ideja Austro-Ugarske da ona gradi, kontroliše i eksploatiše prugu na dijelu trase kroz Crnogorsko primorje, preko Bara i Ulcinja za Skadar.

Željeznička pruga Beograd–Bar međunarodna je pruga koja prolazi teritorijom Srbije, Crne Gore i malim dijelom Bosne i Hercegovine. Ukupne je dužine 476 km, od čega u Srbiji 301 km, a u Crnoj Gori 175 km. Već u drugoj polovini XIX vijeka u Srbiji se javila ideja njenog izlaska željeznicom na Jadransko more. Do kraja Prvog svjetskog rata, tu je težnju mogla ostvariti jedino preko teritorija Austro-Ugarske i Osmanlijskog carstva, što je bilo nemoguće jer su ove države štitile svoje interese.

Početkom XX vijeka postojala je ideja o Transbalkanskoj pruzi, za koju su osim Srbije i Crne Gore bile zainteresovane i Francuska, Italija i Rusija. Dugogodišnje usaglašavanje stavova, političke krize i Prvi svjetski rat odgodili su ovaj projekat. Između dva svjetska rata postojala je ideja Jadranske pruge koja bi povezala Crnu Goru s ostatkom države, ali ni ona nije ostvarena.

Jedina veza s ostatkom države bila je pruga Nikšić – Bileća i Gabela – Zeljenika, ali one nijesu mogle zadovoljiti potrebe Crne Gore. Nakon Drugog svjetskog rata, 1951. godine donesena je konačna odluka o izgradnji ove pruge. Izgradnja pruge Beograd-Bar trajala je 25 godina, tačnije od 1951. do 1976. godine. Najviša tačka pruge je u Kolašinu, na 1.032 metra, a najveći uspon je na dionici Podgorica-Bijelo Polje.

Pri gradnji pruge nije se puno obratilo pažnje na činjenicu da devet kilometara pruge prolazi kroz teritoriju Bosne i Hercegovine, ali je to kasnije postalo zanimljivo. Tako danas na teritoriji Republike Srpske postoji stanica Štrpci, ali tu voz ne staje, već služi samo kao stanica za posebne situacije.

Na pruzi postoji 254 tunela u ukupnoj dužini 114,4 kilometara, što iznosi 24 odsto dužine pruge, a i 234 mosta u ukupnoj dužini od 14,6 kilometara. Najduži i najatraktivniji most jeste onaj iznad Male Rijeke, koji očarava svojom ljepotom.