Sistemska podrška nadarenim učenicima u Crnoj Gori: Potrebna unapređenja

Sistemska podrška nadarenim učenicima u Crnoj Gori i dalje nije na zadovoljavajućem nivou. Potrebno je više strukturiranih programa, kontinuiran rad i jača institucionalna podrška.

Mensa može biti značajan partner u tom procesu, ali je važno da se njen potencijal dodatno prepozna na nivou obrazovne politike – kaže Vorotović.

Mensa Crne Gore danas okuplja više od 300 najdarovitijih pojedinaca u zemlji, dok interesovanje za testiranje inteligencije iz godine u godinu raste. Ipak, njen puni potencijal tek treba da bude iskorišćen i može postati važan pokretač razvoja društva, ocijenio je za Pobjedu predsjednik Mense u Crnoj Gori Danilo Vorotović, dodajući da će veliki međunarodni događaj EMAG26, koji će se održati od 26. jula do 5. avgusta, dodatno našu državu pozicionirati na mapi znanja, inovacija i globalnog povezivanja.

POBJEDA: Kako danas vidite ulogu Mense u crnogorskom društvu, posebno kada je riječ o obrazovanju i razvoju mladih talenata?

VOROTOVIĆ: Mensa Crne Gore je dio Mense International koja okuplja više od 150.000 članova u svijetu. Danas Mensu u Crnoj Gori vidim kao važan društveni resurs koji ima ogroman neiskorišćen potencijal. Sa više od 300 aktivnih članova, Mensa predstavlja zajednicu ljudi sa izuzetnim kognitivnim kapacitetima, a pritom ne postoji slična niti brojnija organizacija tog ili dijametralno suprotnog tipa u našoj zemlji što nas čini jedinstvenom organizacijom sa ogromnim potencijalom.

Upravo to nam daje posebnu snagu. Ako se ta energija pravilno kanališe, kroz projekte u obrazovanju, mentorstva i saradnju sa institucijama, benefiti za društvo mogu biti višestruki, od podrške nadarenim učenicima do doprinosa inovacijama i razvoju znanja.

Mensa nije, kao što postoji pogrešno vjerovanje, zatvoren krug, već platforma koja povezuje potencijal sa konkretnim društvenim potrebama. Očekujemo oko 1.000 učesnika iz Evrope i svijeta, što ovaj događaj svrstava među najveće međunarodne skupove tog tipa u Crnoj Gori.

To je izuzetna prilika da se naša zemlja predstavi kao destinacija znanja, inovacija i kulture. EMAG nije samo okupljanje članova Mense, to je platforma za razmjenu ideja, radionice, predavanja, umrežavanje i promociju nauke, kreativnosti i intelektualnog razvoja, kazao je Vorotović.

POBJEDA: Koliko je interesovanje građana Crne Gore za testiranje inteligencije poraslo u posljednjih nekoliko godina i što mislite da je razlog tog trenda?

VOROTOVIĆ: U posljednjih nekoliko godina primjetan je rast interesovanja za testiranje inteligencije u Crnoj Gori. Jedan od ključnih razloga je povećana vidljivost Mense kroz brojne aktivnosti, radionice, događaje i prisustvo u medijima. Ljudi su danas sve više usmjereni na lični razvoj i bolje razumijevanje sopstvenih sposobnosti.

Istovremeno, razbijaju se predrasude o Mensi kao zatvorenoj ili elitističkoj organizaciji, pa sve više građana testiranje doživljava kao priliku i lični izazov.

POBJEDA: Ima li više ženske ili muške populacije sa većim rezultatima IQ testova, ko je „pametniji“ i postoji li starosna dob koja prednjači?

VOROTOVIĆ: Kada je riječ o rezultatima IQ testova, razlike između muškaraca i žena su zanemarljive, inteligencija je podjednako raspoređena. U praksi, broj članova može blago varirati u zavisnosti od sredine i spremnosti da se pristupi testiranju, ali ne postoji osnova da se kaže da je jedan pol „pametniji“.

Što se tiče starosne dobi, najčešće najbolje rezultate postižu mlađe generacije, posebno srednjoškolci i studenti, jer su tada kognitivne sposobnosti na vrhuncu, a i najlakše se odlučuju na testiranje. Ipak, visok nivo inteligencije nije ograničen godinama, imamo izuzetne rezultate i kod starijih kandidata, što potvrđuje da potencijal traje kroz cijeli život.

POBJEDA: Na koji način Mensa Crne Gore sarađuje sa obrazovnim institucijama i da li postoji dovoljno sistemske podrške za nadarene učenike?

VOROTOVIĆ: Mensa Crne Gore ostvaruje saradnju sa visokoškolskim institucijama kao što su Univerzitet Crne Gore, Univerzitet Donja Gorica i Univerzitet Mediteran, kao i sa brojnim srednjim školama širom zemlje. Kroz ta partnerstva organizujemo testiranja, predavanja i aktivnosti usmjerene na prepoznavanje i razvoj talenata.

Kada je riječ o najmlađima, sarađujemo sa inicijativama kao što su Sveznalci, Eko vrtić Bambino i Verbatorij. Na njih gledamo kao na primjer savremenog pristupa edukaciji, koji kroz inovativne metode razvija komunikacione i kognitivne vještine kod djece, uz fokus na individualni potencijal svakog djeteta.

Ipak, sistemska podrška nadarenim učenicima u Crnoj Gori i dalje nije na zadovoljavajućem nivou. Potrebno je više strukturiranih programa, kontinuiran rad i jača institucionalna podrška. Mensa može biti značajan partner u tom procesu, ali je važno da se njen potencijal dodatno prepozna na nivou obrazovne politike.

Vorotović POBJEDA: Imate li podatke o članovima koji su poslovno napredovali zahvaljujući uspjesima u Mensi i koliko to generalno pomaže u životu?

VOROTOVIĆ: Takve podatke je veoma teško precizno pratiti, jer karijerni putevi članova zavise od mnogo faktora. Ipak, pouzdano možemo reći da članstvo u Mensi nosi određene benefite, kako u profesionalnom, tako i u privatnom kontekstu.

Poslodavci često prepoznaju Mensu kao indikator visokog analitičkog potencijala, discipline i sposobnosti rješavanja problema. Takođe, sama mreža članova otvara prostor za razmjenu ideja, saradnju i pokretanje inicijativa.

Ono što posebno izdvaja članove Mense jeste radoznalost, kritičko razmišljanje i spremnost na kontinuirano učenje, osobine koje dugoročno prave razliku u bilo kojoj oblasti.

POBJEDA: Koje biste aktivnosti Mense Crne Gore izdvojili kao najvažnije u proteklom periodu?

VOROTOVIĆ: Mensa Crne Gore je značajno intenzivirala svoje aktivnosti i prisustvo u društvu, a svakako bih izdvojio manifestaciju „Dani inteligencije“ kao najzahtjevniji godišnji događaj sa više od 20 aktivnosti u samo nekoliko dana.

Ova manifestacija je prvi put organizovana 2024. godine i okupila je veliki broj učesnika kroz radionice, predavanja, panel diskusije i humanitarne akcije, uključujući i prikupljanje više od 1.000 knjiga za obrazovne ustanove širom zemlje.

Od 2025. godine „Dani inteligencije“ su podignuti na još viši nivo, organizovani su u više gradova poput Podgorice, Nikšića, Kotora, Budve, Pljevalja i drugih, uz bogat program koji uključuje edukativne, kreativne i naučne sadržaje, kao i besplatna testiranja inteligencije.

Pored toga, kontinuirano organizujemo testiranja inteligencije širom Crne Gore, često u saradnji sa univerzitetima i lokalnim zajednicama, čime širimo dostupnost i popularizujemo Mensu.

Važan segment rada je i saradnja sa opštinama i lokalnim institucijama, na primjer organizacija testiranja i događaja u saradnji sa opštinama poput Plava ili Šavnika pa recimo do Nikšića ili Podgorice pokazuje našu namjeru da budemo prisutni u cijeloj Crnoj Gori, a ne samo u većim centrima.

Uz to, njegujemo i zajednicu kroz neformalne i edukativne aktivnosti, od radionica i umjetničkih događaja do regionalnih okupljanja i projekata koji podstiču kreativnost i razmjenu ideja među članovima.

POBJEDA: Crna Gora će ove godine biti domaćin velikog međunarodnog događaja, što možete reći o EMAG26 i njegovom značaju?

VOROTOVIĆ: EMAG26, koji će se održati od 26. jula do 5. avgusta, predstavlja jedan od najznačajnijih međunarodnih događaja koje Mensa Crne Gore organizuje, ne samo za našu organizaciju, već i za cijelu državu.

Očekujemo oko 1.000 učesnika iz Evrope i svijeta, što ovaj događaj svrstava među najveće međunarodne skupove tog tipa u Crnoj Gori. To je izuzetna prilika da se naša zemlja predstavi kao destinacija znanja, inovacija i kulture.

EMAG nije samo okupljanje članova Mense, to je platforma za razmjenu ideja, radionice, predavanja, umrežavanje i promociju nauke, kreativnosti i intelektualnog razvoja.

Posebnu vrijednost daje činjenica da se organizuje u godini obilježavanja 80 godina postojanja Mense na globalnom nivou. Sistemska podrška nadarenim učenicima u Crnoj Gori i dalje nije na zadovoljavajućem nivou. Potrebno je više strukturiranih programa, kontinuiran rad i jača institucionalna podrška, ocijenio je Vorotović.

POBJEDA: Ko su ključni partneri i koliko je važna njihova podrška za realizaciju jednog ovakvog događaja?

VOROTOVIĆ: Organizacija događaja ovakvog obima ne bi bila moguća bez snažne institucionalne i partnerske podrške. Posebno bih izdvojio kompaniju MTEL, zatim Naučno-tehnološki park Crne Gore, Univerzitet Crne Gore, Ministarstvo prosvjete, nauke i inovacija, Privrednu komoru Crne Gore, Zavod za udžbenike i nastavna sredstva, kao i Glavni grad Podgoricu, Turističku organizaciju Podgorice i Opštinu Kotor.

Ova partnerstva pokazuju da postoji prepoznavanje značaja Mense i EMAG-a, ne samo kao događaja za članove, već kao projekta koji ima širi društveni, edukativni i promotivni značaj za Crnu Goru.

POBJEDA: Kakve dugoročne benefite EMAG26 može donijeti Crnoj Gori?

VOROTOVIĆ: Benefiti EMAG26 su višestruki. Prije svega, riječ je o snažnoj međunarodnoj promociji Crne Gore kao destinacije koja može da organizuje velike i kvalitetne događaje. Zatim, tu je direktan uticaj na turizam i ekonomiju, kroz dolazak velikog broja gostiju. Međutim, još važniji je intelektualni i društveni aspekt, povezivanje domaćih talenata sa međunarodnom zajednicom, razmjena znanja i potencijal za buduće projekte i saradnje.

EMAG26 je prilika da Crna Gora pokaže da nije samo turistička destinacija, već i zemlja znanja, ideja i potencijala.