CGO odgovorio Studijama roda: Očekujemo odgovor o izboru rektora 11 mjeseci ranije

Izvršna direktorka CGO-a Daliborka Uljarević poručila je da se Studije roda u svom reagovanju nijesu bavile ključnim pitanjem koje je otvorio CGO – zbog čega je postupak izbora rektora Univerziteta Crne Gore pokrenut čak 11 mjeseci prije isteka mandata aktuelnog rektora.

Centar za građansko obrazovanje (CGO) reagovao je na saopštenje Studijskog programa Studije roda Univerziteta Crne Gore (UCG), koji je prethodno kritikovao vizual uz objavu CGO-a „Žurba sa izborom rektora otvara pitanje čiji se interes štiti“, ocjenjujući ga seksističkim i mizoginim. Izvršna direktorka CGO-a Daliborka Uljarević kazala je da je zanimljivo što se Studije roda u opširnom reagovanju nijesu bavile pitanjem koje je, kako navodi, bilo suština objave CGO-a.

„Zašto je postupak izbora rektora pokrenut čak 11 mjeseci prije isteka mandata aktuelnog rektora i čiji interes opravdava takvu žurbu?“, navela je Uljarević. Prema njenim riječima, umjesto odgovora na to pitanje, polemika je izmještena na prateći vizual, koji su Studije roda kvalifikovale kao seksistički i mizogin. CGO, kako je kazala Uljarević, odbacuje takvu kvalifikaciju.

Ona je pojasnila da vizual nije problematizovao akademski uspjeh prof. dr Irene Orović zbog toga što je žena, niti je sugerisao da je svoj profesionalni položaj stekla zahvaljujući muškarcu. „Vizual satirično problematizuje nešto sasvim drugo – odnos dvije konkretne javne ličnosti, aktuelnog rektora i prorektorke, u kontekstu izbora njegovog nasljednika ili nasljednice“, kazala je Uljarević.

Iz CGO-a ocjenjuju da je u reagovanju Studija roda izostavljen širi kontekst njihove objave. Uljarević ističe da CGO nije osporio nijednu akademsku referencu Irene Orović, niti je njen naučni rad bio predmet kritike. „Predmet kritike jeste neuobičajeno rano pokretanje postupka izbora rektora, protivljenje aktuelnog rukovodstva demokratizaciji modela izbora i legitimno pitanje da li se izborni kalendar prilagođava unaprijed projektovanoj kandidaturi i postojećim odnosima moći“, navela je ona.

Uljarević smatra da pretvaranje kritike odnosa moći u navodni napad na profesionalni uspjeh žene predstavlja pripisivanje CGO-u teze koju, kako tvrdi, ta organizacija nikada nije iznijela. Ona je podsjetila i na značaj slobode izražavanja u pitanjima od javnog interesa, navodeći da ona obuhvata i satiru, karikaturu, pretjerivanje i provokativan umjetnički izraz.

„Evropski sud za ljudska prava kroz praksu vezanu za član 10 Evropske konvencije posebno daje širok prostor kritici javnih ličnosti i institucija, uključujući satirične forme izražavanja“, kazala je Uljarević. Istovremeno, dodala je da Studije roda imaju pravo na sopstveno tumačenje vizuala, ali da „pravo na tumačenje ne znači monopol na tumačenje“.

U CGO-u smatraju i da se odnos moći između muškarca i žene na javnim funkcijama mora moći kritički i satirično prikazivati. „Rodna ravnopravnost ne podrazumijeva izuzimanje žena na pozicijama moći od kritike, već njihovo ravnopravno tretiranje kao političkih, akademskih i institucionalnih aktera čije odluke i odnosi podliježu istoj javnoj kontroli kao i kod muškaraca“, poručila je Uljarević.

Ona je kritikovala i, kako je kazala, olako korišćenje pojmova poput seksizma i mizoginije, ističući da njihovo „rastezanje na svaku kritičku ili satiričnu reprezentaciju žene na poziciji moći“ ne doprinosi borbi za rodnu ravnopravnost. Od Studija roda, kao interdisciplinarnog akademskog programa, Uljarević očekuje da istovremeno kritički analiziraju rodne stereotipe i odnose institucionalne moći.

„Bilo bi korisno da njihov javni angažman snažnije prati brojne stvarne izazove rodne ravnopravnosti u Crnoj Gori – od nasilja nad ženama i seksističkog javnog govora do nedovoljne zastupljenosti žena tamo gdje se donose ključne političke i institucionalne odluke“, kazala je ona.

Uljarević je poručila da će CGO nastaviti da prati rad UCG-a, njegovog rukovodstva, kao i svih kandidata i kandidatkinja za javne i akademske funkcije, „bez obzira na njihov pol“. „Rodna ravnopravnost podrazumijeva jednake standarde odgovornosti za sve koji moć imaju ili joj teže“, zaključila je Uljarević.

Iz CGO-a su ponovo pozvali rukovodstvo UCG-a da odgovori na pitanje zbog čega je izbor rektora pokrenut 11 mjeseci prije isteka mandata aktuelnog rektora i „koji akademski ili institucionalni interes opravdava takvu žurbu“.