Školama potrebni socijalni radnici

Prema istraživanju sprovedenom u sedam crnogorskih opština, gotovo svi ispitanici smatraju da je uvođenje socijalnih radnika u škole veoma značajno, dok 94 odsto ocjenjuje da za njima postoji potreba u njihovoj školi.

Istraživanje, koje je sprovedeno u periodu od maja do juna 2026. godine, ukazuje na probleme u saradnji sa roditeljima, porodične okolnosti učenika, poremećaje u ponašanju, vršnjačko nasilje i izazove socijalne integracije djece romske i egipćanske populacije. Analizu potreba u obrazovnim ustanovama pripremio je Institut za projekte analize i studije (IPAS) za potrebe HELP-a u Crnoj Gori.

Rezultati ankete pokazuju veliku podršku ideji angažovanja socijalnih radnika. Čak 95 odsto ispitanika smatra da je veoma značajno uvrstiti socijalnog radnika kao stručnog saradnika u obrazovni sistem, s ciljem ranog prepoznavanja i prevencije socijalnih rizika poput vršnjačkog i porodičnog nasilja, zanemarivanja, zlostavljanja, siromaštva i socijalne isključenosti.

Kada su ispitanici odgovarali na pitanje o problemima učenika tokom nastave i van nje, 47 odsto njih navelo je porodičnu situaciju, dok su poremećaji u ponašanju zabilježeni kod 28 odsto, a vršnjačko nasilje kod 11 odsto ispitanika. Ovi rezultati ukazuju da nastavnici i stručne službe imaju ograničenu mogućnost da utiču na porodične okolnosti učenika, što stvara potrebu za angažovanjem socijalnog radnika.

Veliki problem predstavlja komunikacija između škole i porodice. Iako su roditeljski sastanci najčešći oblik saradnje, 66 odsto ispitanika ocjenjuje saradnju sa roditeljima u situacijama ranog prepoznavanja socijalnih rizika kao lošu. Samo dva odsto ispitanika smatra tu saradnju dobrom, dok 14 odsto ocjenjuje kao djelimično dobru.

U analizi se navodi da socijalni radnik može pomoći roditeljima u obavljanju vaspitne funkcije, kroz predavanja, školu za roditelje, rad u malim grupama, individualno savjetovanje i zajednički rad učenika i roditelja.

Istraživanje je takođe posvetilo posebnu pažnju položaju djece romske i egipćanske populacije, gde su ispitanici identifikovali socioekonomski položaj porodica i izloženost diskriminaciji kao ključne probleme. 69 odsto ispitanika navelo je da bi angažovanje socijalnog radnika značajno unaprijedilo socijalnu integraciju ovih učenika.

Istraživanje je pokazalo i da je 70 odsto ispitanika prošlo neku od obuka koje se odnose na pružanje podrške djeci i roditeljima koji žive u siromaštvu ili su izloženi riziku od socijalne isključenosti, nasilja, zlostavljanja i zanemarivanja.

U zaključku analize se ističe da je socijalni radnik ključan za stvaranje multidisciplinarnog sistema podrške djeci, roditeljima i nastavnicima, te da se pitanje uključivanja socijalnih radnika u obrazovni sistem ne odnosi samo na povećanje broja zaposlenih, već na izgradnju sistema koji će omogućiti bolju saradnju škola i porodica.