SUBNOR Bara traži uklanjanje trobojke sa spomenika u Virpazaru

Udruženje boraca Narodnooslobodilačkog rata (NOR) i antifašista Bara zatražilo je od nadležnih institucija da hitno uklone trobojku koja je postavljena na spomenik Crmičanima palim u narodnooslobodilačkom ratu 1941–1945 u Virpazaru. Ocenjujući da takav čin predstavlja vrijeđanje žrtava antifašističke borbe i narušavanje dostojanstva zaštićenog spomeničkog kompleksa, iz Saveza udruženja boraca i antifašista Crne Gore (SUBNOR) su saopštili da su posljednjih dana primili brojne žalbe članova, potomaka učesnika NOR-a, narodnih heroja, kao i mještana Virpazara i Crmnice.

Oni su izrazili nezadovoljstvo zbog isticanja trobojke na spomeniku poznatom kao „13. jul”. Kako navode, trobojka koja je trenutno istaknuta na spomeniku nema nikakve istorijske, simboličke ili programske veze sa Trinaestojulskim ustankom, niti sa narodnooslobodilačkom borbom uopšte. "Knjaževina (tj. kraljevina) Crna Gora prestala je da postoji kao državna tvorevina 1918. godine, a zastava koja se danas pogrešno naziva 'zastavom Knjaževine' u stvarnosti je produkt novijih istorijskih reinterpretacija i političkih projekata, koji nemaju veze sa antifašističkom tradicijom", ističe se u saopštenju.

Iz SUBNOR-a su kazali da taj spomenik nije obično spomen-obilježje, već simbol otpora, slobode i antifašizma, te da je kao takav pod zaštitom države i predstavlja kulturno-istorijski spomenik od posebnog značaja. Oni smatraju da postavljanje trobojke predstavlja vrijeđanje i omalovažavanje poginulih boraca i civilnih žrtava fašističkog terora iz Crmnice, pokušaj izjednačavanja četničkog i partizanskog pokreta, kao i narušavanje dostojanstva zaštićenog spomeničkog područja.

Dodaju da ne bi imali primjedbi da je na spomeniku istaknuta zastava Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije, za koju navode da je istorijski i simbolički direktno povezana sa antifašističkom borbom. Osim zastave, iz SUBNOR-a ukazuju i da se ispred spomenika svakodnevno nalaze reklamni materijali i smeće, što ga, kako navode, dodatno degradira.

Pozivajući se na Zakon o komunalnim djelatnostima, Zakon o javnom redu i miru i Zakon o zaštiti spomenika kulture, oni ističu da su nadležni organi dužni da zaštite spomenik i uklone neovlašćeno postavljene elemente. SUBNOR od nadležnih zahtijeva hitno uklanjanje trobojke sa spomenika, sankcionisanje odgovornih za njeno postavljanje, uklanjanje reklamnog materijala i smeća, pojačan nadzor nad spomeničkim područjem kako bi se spriječili slični incidenti, kao i da budu obaviješteni o preduzetim mjerama.

"Spomenici nisu samo kamen i metal – oni su svjedoci istorije, čuvari sjećanja i podsticaj budućim generacijama. Njihova zaštita je dužnost svih nas", poručili su iz SUBNOR-a. Tokom prethodnih godina došlo je do podjela unutar boračke organizacije u Crnoj Gori, pa danas postoje dva saveza koja smatraju da predstavljaju autentične nasljednike nekadašnjeg Saveza boraca - Saveza udruženja boraca i antifašista Crne Gore (SUBNOR) i Savez organizacija boraca Narodnooslobodilačkog rata Crne Gore (SOBNOR).