Lana Jovetić: Put od Cetinja do evropskih univerziteta

Rođena Cetinjanka, Lana Jovetić, završila je master studije iz međunarodnih i uporednih prava djeteta na Univerzitetu u Miškolcu. Dio osnovnih studija provela je u Nici, a od septembra je očekuje nova „Erasmus+“ razmjena u Zagrebu. Dalje planira polaganje pravosudnog ispita, advokaturu, a moguće i doktorske studije.

Kada se radoznalost, ambicija i spremnost da se iskorači iz poznatog spoje sa predanim radom, onda se kreće na put koji vodi od Podgorice, preko francuske Nice i mađarskog Miškolca, sve do Zagreba. Upravo taj put je prešla mlada Cetinjanka, Lana Jovetić, rođena 2002. godine na Cetinju. Sebe opisuje kao veselu, druželjubivu, avanturistički nastrojenu i hrabru osobu kojoj svaki suvišan trenutak odmora brzo dosadi.

Dokaz za to je gotovo svaki segment njenog dosadašnjeg života – od odličnog uspjeha tokom školovanja, učenja stranih jezika i studiranja u inostranstvu, do sporta, folklora, putovanja, volontiranja i omladinskog aktivizma. Iako su je studije vodile daleko od rodnog grada, Lana svoje cetinjsko porijeklo nosi kao važan dio identiteta. Iz Crne Gore je krenula prema evropskim univerzitetima, sa namjerom da se vrati sa znanjem koje može primijeniti u svojoj zemlji.

„Ponosna sam i srećna zbog svega što sam do sada ostvarila. Ne bih promijenila nijedan korak na svom putu, jer je svaka stepenica imala svoj smisao i značaj. Čak su i naizgled pogrešni koraci ili padovi uticali na mene, lično i profesionalno, i zajedno sa svim uspjesima doveli me dovde“, kaže Jovetić.

Lanin naredni cilj je polaganje pravosudnog ispita, nakon čega želi da postane članica Advokatske komore Crne Gore. Doktorske studije ostavlja kao mogućnost nakon sticanja praktičnog iskustva i polaganja pravosudnog ispita.

Osnovnu školu „Sutjeska“ završila je kao nositeljka diplome „Luča I“, a dvojezičnu opštu Gimnaziju „Slobodan Škerović“ kao dobitnica diplome „Luča II“. Roditelji su joj odmalena govorili o značaju poznavanja stranih jezika i mogućnostima koje oni otvaraju. Zahvaljujući njihovoj podršci, ali i sopstvenom talentu i ljubavi prema učenju, danas govori engleski, francuski i turski, a aktivno uči i njemački jezik.

Tokom osnovnog i srednjeg obrazovanja učestvovala je i na školskim takmičenjima iz francuskog jezika. Upravo joj je znanje stranih jezika kasnije omogućilo da ravnopravno prati predavanja, polaže ispite i piše naučne radove na evropskim univerzitetima. Uz školske obaveze uvijek je pronalazila vrijeme za sport i putovanja. Od pete godine bavila se sportskom i ritmičkom gimnastikom, odbojkom, košarkom, borilačkim sportovima i treninzima u teretani, a ljubav prema pokretu i tradiciji pronašla je i u folkloru, kojim se i danas bavi.

„Volim sport i putovanja i za njih sam uspijevala da pronađem vrijeme čak i u periodima najvećih akademskih obaveza. Uživam u učenju novih stvari, upoznavanju ljudi i kvalitetnom vremenu provedenom sa porodicom“, ističe Jovetić.

Osnovne studije završila je na Pravnom fakultetu Univerziteta Crne Gore. Tokom studiranja dobila je priliku da jedan semestar, kroz program „Erasmus+“, provede na Pravnom fakultetu Univerziteta Azurna obala u Nici. Boravak u Francuskoj za nju nije bio samo akademsko usavršavanje, već prvi veliki izlazak iz zone komfora. Prvi put je samostalno živjela u studentskom domu, daleko od porodice, prijatelja i svakodnevnih navika.

Predavanja je pratila, a ispite polagala na francuskom i engleskom jeziku, čime je značajno unaprijedila znanje oba jezika. Istovremeno se upoznala sa sistemom studiranja koji se znatno razlikuje od crnogorskog. „Njihovi pisani ispiti traju po nekoliko sati i najčešće podrazumijevaju rješavanje slučajeva iz prakse, dok kod nas ispiti uglavnom traju od 30 do 45 minuta i zasnivaju se na dopunjavanju ili zaokruživanju odgovora. Posebno me iznenadilo kada mi je profesor nakon usmenog ispita objasnio da će moj odgovor proći još dva žirija prije nego što dobijem konačnu ocjenu“, prisjeća se Lana.

Život u drugoj zemlji donosio je i teške dane. Bilo je trenutaka kada je željela samo da se vrati kući i ne razmišlja istovremeno o studijama, prevozu, hrani i svim obavezama koje samostalan život nosi. Razgovori sa drugim studentima pomogli su joj da shvati kako su takva osjećanja uobičajena među mladima koji prvi put duže borave u inostranstvu.

„Jedno je putovati, a sasvim drugo svakodnevno živjeti u stranom gradu. Potrebno je prilagoditi se gradskom prevozu, drugačijoj hrani i kulturi, ali i studirati na jeziku koji vam nije maternji, bez porodice, prijatelja ili poznanika koji bi taj put učinili lakšim“, objašnjava ona.

Francuska je, uz pravničko i životno iskustvo, neočekivano unaprijedila i njene kulinarske vještine. Svakodnevno je pripremala različita jela i, kako kaže, istinski uživala u tome. Po povratku je Biblioteci Pravnog fakulteta Univerziteta Crne Gore poklonila stručnu knjigu iz oblasti građanskog procesnog prava „Procédure civile“. Uprkos povremenim teškim danima, iz Nice je ponijela prvenstveno lijepe uspomene. Zbog toga će od septembra akademske 2026/27. godine ponovo biti učesnica semestralne razmjene „Erasmus+“, ovoga puta u Zagrebu.

Po završetku osnovnih studija, Jovetić je na Pravnom fakultetu Univerziteta Crne Gore upisala master studije na smjeru Građansko pravo. Prvu godinu završila je sa prosječnom ocjenom 9,73. Istovremeno je akademske 2025/26. godine upisala homogene master studije na Pravnom fakultetu Univerziteta u Miškolcu, u Mađarskoj. Masterirala je na programu „International and Comparative Children’s Rights – ICCR LL.M.“, odbranivši rad „Internal and External Factors Affecting Juvenile Delinquency“, posvećen unutrašnjim i spoljašnjim faktorima koji utiču na maloljetničku delinkvenciju. Mentorka joj je bila profesorica dr Erika Váradi-Csema.

Studije u Mađarskoj pokazale su da može uspješno da se bavi naučnoistraživačkim radom i na engleskom jeziku. „To je bilo veoma zanimljivo i korisno iskustvo. Otvorilo mi je vrata dječjih prava, pokazalo da sam spremna da naučne radove pišem i na engleskom jeziku i dodatno me motivisalo da se jednog dana okušam i na doktorskim studijama“, kaže Jovetić.

Ljubav prema pravu kod nje se, kaže, iznenada rodila još u šestom razredu osnovne škole. Od tada nijednom nije pomislila da bi neka druga profesija mogla biti njen životni poziv. Važan uzor bio joj je otac, advokat Zoran V. Jovetić, koji joj je približio ljepotu i odgovornost advokatskog poziva, ali i značaj pravnika za ostvarivanje vladavine prava. Od početka završne godine osnovnih studija zaposlena je u njegovoj advokatskoj kancelariji. Praktičan rad omogućio joj je da dugogodišnje teorijsko znanje dopuni iskustvom iz procesnog prava.

„Volim svaku oblast prava, i kao nauku i kao praksu. Mogla bih sebe da zamislim kao buduću doktoricu pravnih nauka, ali i kao advokaticu“, navodi ona. Njena interesovanja, međutim, nikada nijesu bila ograničena samo na fakultetske obaveze. Kao srednjoškolka bila je članica Volonterskog kluba podgoričke gimnazije. Aktivizam je nastavila tokom osnovnih i master studija kroz Mrežu za omladinski aktivizam Crne Gore i organizaciju AIESEC Montenegro. Vodeći timove sa desetinama mladih i učestvujući u organizaciji edukacija, foruma, panel-diskusija i konferencija, unaprijedila je liderske i organizacione vještine. Istovremeno je izgradila samopouzdanje i uvjerenje da svojim znanjem i angažmanom može doprinijeti da Crna Gora postane bolje mjesto za život, posebno za mlade i studente.

Lanin naredni cilj je polaganje pravosudnog ispita, nakon čega želi da postane članica Advokatske komore Crne Gore. Doktorske studije ostavlja kao mogućnost nakon sticanja praktičnog iskustva i polaganja pravosudnog ispita.