Bogatstvo iz SpaceX-a i AI kompanija podstiče rast tražnje za privatnim avionima

Advokatica za vazduhoplovno pravo Amanda Eplgejt prošlog mjeseca odustala je od godišnjeg odmora nakon što je nagli rast bogatstva ostvaren kroz AI startapove i kompaniju SpaceX izazvao talas tehnoloških investitora koji kupuju privatne avione, zatrpavši je ugovorima o kupovini letjelica.

Advokatica iz Klivlenda navodi da je povećana potražnja posljedica nekoliko velikih događaja koji su investitorima omogućili da unovče svoja ulaganja u tehnološkom sektoru. Inicijalna javna ponuda akcija kompanije SpaceX, čiji portfolio uključuje i kompaniju za vještačku inteligenciju xAI, povećala je vrijednost kompanije za rekordnih 85,7 milijardi američkih dolara i stvorila do sada nezabilježeno bogatstvo za njene zaposlene i osnivače.

Među narednim kandidatima za velike berzanske debije nalaze se AI kompanije Anthropic i OpenAI. Fondovi rizičnog kapitala, članovi upravnih odbora i prvi zaposleni u SpaceX-u i drugim AI kompanijama, zajedno s bankarima koji pripremaju predstojeće izlaske na berzu, usmjeravaju novo stečeno bogatstvo u privatnu avijaciju, čineći je jednim od prvih sektora koji profitira od procvata vještačke inteligencije.

Reuters je prošlog mjeseca izvijestio da kompanije koje se bave luksuznim putovanjima sve više ciljaju tehnološke preduzetnike, očekujući da će razvoj AI industrije stvoriti novu generaciju milijardera. „Mislim da je sve više ljudi koji mogu sebi da priušte putovanja privatnim avionima, a čini se da taj broj raste iz dana u dan“, rekla je Eplgejt.

Ona je dodala da je poslovanje njene kompanije Soar Aviation Law, koja se bavi kupovinom aviona i izradom pratećih ugovora, od početka godine poraslo za 25 odsto. Za mnoge korisnike privatna avijacija počinje članstvom u programima koji omogućavaju zajedničko korišćenje ili suvlasništvo nad avionima, prije nego što se odluče na kupovinu sopstvene letjelice.

Podaci kompanije Jetnet, specijalizovane za analitiku u vazduhoplovstvu, pokazuju da je broj letova u okviru programa zajedničkog vlasništva nad avionima u prvih pet mjeseci 2026. godine porastao za 11,8 odsto u odnosu na isti period prošle godine. Istovremeno, broj letova koje obavljaju vlasnici privatnih aviona povećan je za 13,4 odsto, što potvrđuje snažnu potražnju u trenutku kada raste nezadovoljstvo komercijalnim avio-prevozom.

U Sjevernoj Americi, najvećem svjetskom tržištu privatne avijacije, ovaj rast ukazuje da postojeći vlasnici sve češće koriste svoje avione, ali i da novi bogataši sve više prelaze na vlasništvo nad privatnim letjelicama.