Revidirani Kodeks novinara Crne Gore

Revidirani Kodeks novinara i novinarki Crne Gore, predstavljen juče u Evropskoj kući u Podgorici, naglašava važnost odgovornosti novinara prilikom korišćenja vještačke inteligencije (AI). Medijski sadržaj koji je stvoren, oblikovan ili značajno izmijenjen korišćenjem AI mora biti jasno naznačen kako bi se izbjeglo pogrešno ili iskrivljeno predstavljanje stvarnih činjenica i događaja.

Prema novom Kodeksu, nijedan sadržaj generisan od AI ne smije biti objavljen bez ljudske provjere i odobrenja. “U svakom slučaju, novinar i urednik snose potpunu odgovornost za sadržaj koji objavljuju, bez obzira na stepen upotrebe AI. Novinar mora aktivno promovisati etičku i odgovornu upotrebu i razumijevanje AI alata u cilju poboljšanja kvaliteta novinarstva i medijskog sadržaja”, piše u dokumentu.

Kodeks takođe ističe da novinarski sadržaj kreiran korišćenjem alata vještačke inteligencije “mora biti u skladu sa svim etičkim i profesionalnim standardima”. Autor ovog revidiranog dokumenta je radna grupa za dopune i izmjene Kodeksa, uz podršku Savjeta Evrope, UNESCO-a, Evropske unije (EU) i OEBS-a.

Osim toga, Kodeks predviđa da novinari tokom objavljivanja sadržaja na društvenim mrežama moraju poštovati etičke i profesionalne standarde, čak i kada iznose lično mišljenje. “Novinar je dužan da se uzdrži od upotrebe uvredljivog, zapaljivog, klevetničkog govora, kao i od iznošenja stavova o kontroverznim temama na način koji može dovesti u pitanje njegovu objektivnost i profesionalni ugled”, piše u Kodeksu.

Šef misije Organizacije za evropsku bezbjednost i saradnju (OEBS) u Crnoj Gori, Jan Haukas, tokom konferencije istakao je da ovi jubileji pružaju priliku za osvrnuti se na postignuti napredak i proslaviti partnerstvo koje je omogućilo razvoj Kodeksa. “Predstavnik OEBS-a za slobodu medija, Misija i Savjet Evrope podržali su razvoj Kodeksa od 2015. godine i nastavili to tokom nedavne revizije”, kazao je, dodajući da je proces imao za cilj razvijanje povjerenja u dinamičnom medijskom eko-sistemu.

Aneta Spaić, profesorica Medijskog prava na Univerzitetu Crne Gore (UCG), naglasila je važnost profesionalizma medija, kao i zabranu prejudiciranja sudskih postupaka prema smjernici 9 Kodeksa. Takođe je ukazala na potrebu pažnje prilikom objavljivanja fotografija okrivljenih tokom hapšenja.