Ko oprema vatrogasce? Istraživanje o nabavci

Opremu i vozila lokalne službe nabavljaju na različite načine: kroz opštinski budžet, projekte preko lokalnih sekretarijata, ali se i dalje u velikoj mjeri oslanjaju na podršku resora unutrašnjih poslova, odnosno Direktorata za zaštitu i spašavanje i međunarodne projekte, pokazalo je istraživanje Instituta alternativa.

Prema javno dostupnim podacima, samo četiri opštine su pokrenule nabavku vatrogasnih vozila u prvoj polovini 2026. godine, dok se do kraja te godine očekuje nabavka 13 vozila posredstvom MUP-a u okviru projekta prekogranične saradnje. Iz Fonda za zaštitu i spašavanje Ministarstva unutrašnjih poslova (MUP) u proteklih pet godina za različite projekte opredijeljeno je nešto više od pola miliona eura.

Od toga, oko trećine ili oko 182 hiljade eura je usmjereno na nabavku vatrogasne opreme i sredstava za zaštitu. Zajednica opština predlagala je da se u budžetu za 2026. godinu planiraju namjenska sredstva za nabavku vatrogasnih vozila i opreme, sa posebnim fokusom na opštine koje su korisnice Egalizacionog fonda.

Ove godine, sredstva iz Egalizacionog fonda koristi 18 opština, a nijedna služba koja je dostavila odgovor nije navela da postoji plan da se iz tih sredstava nabavi vatrogasno vozilo. Ukupan budžet koji su crnogorske opštine opredijelile za potrebe službi zaštite, lani je iznosio oko 20,8 miliona eura, od čega je više od 12,2 miliona opredijeljeno za zarade.

Prema izvještaju o stanju sistema zaštite i spašavanja u 2025. godini, prosječna starost zaštitne opreme je 8,5 godina, a lična zaštitna oprema koju posjeduju službe zaštite i spašavanja dotrajala je u većini opština na sjeveru Crne Gore. Objekti u kojima su smještene službe zaštite u 15 opština “u značajnoj mjeri” ispunjavaju uslove, dok u osam opština to pitanje nije još adekvatno riješeno.

U Nikšiću je u toku izgradnja novog Vatrogasnog doma, a prema najavama lokalne uprave, trebalo bi da bude završen do kraja godine. U opštinskim službama zaštite i spašavanja, bilo je ukupno 273 vozila, od čega je njih 43, odnosno svako šesto vozilo neispravno.

Odgovori deset lokalnih službi pokazuju da se stanje, u odnosu na te podatke, u međuvremenu promijenilo. Upit o broju i stanju vozila u opštinskim službama poslat je svim lokalnim službama zaštite.

Najčešće tražena vozila su kamioni za gašenje šumskih požara. U Prijestonici Cetinje nisu precizirali kakvo vozilo im konkretno treba, samo navode da im nedostaju dva vatrogasno-spasilačka vozila “odgovarajuće namjene”.

Prema riječima Edina Kolića, komandira Službe zaštite i spašavanja Bijelo Polje, njihova služba trenutno raspolaže sa osam vatrogasno-spasilačkih vozila, od kojih je 70 odsto starosti preko 40 godina. Podgorica je jedna od rijetkih službi koja je u međuvremenu značajno obnovila dio voznog parka.

Prema dostupnim podacima, četiri opštine su od početka godine samostalno započele nabavku vozila, uključujući Opštinu Kotor, koja je objavila javni poziv za nabavku vatrogasnog vozila u maju, procijenjene vrijednosti skoro 300 hiljada eura.

U međuvremenu, Službi zaštite Prijestonice Cetinje dodijeljeno je jedno vatrogasno vozilo marke “Isuzu”, dok je preko Opštine u toku postupak nabavke još jednog vozila. Zahvaljujući donaciji, Opština Žabljak je nabavila terensko vozilo Toyota Hilux, vrijednosti 55 hiljada eura. U posljednjih pet godina, Direktorat za zaštitu i spašavanje dodijelio je nešto više od pola miliona eura, od čega je 182 hiljade bilo namijenjeno nabavci vatrogasne opreme.