Grupa organizacija poziva Spajića i Milatovića da zaštite novinarke CIN-CG-a

Četrdeset i četiri organizacije koje se bore za slobodu medija, slobodu izražavanja, prava novinara i ljudska prava, pozvale su predsjednika Vlade Crne Gore Milojka Spajića i predsjednika Crne Gore Jakova Milatovića da reaguju i zaštite novinarke Centra za istraživačko novinarstvo Crne Gore (CIN-CG) Andreu Perišić i Đurđu Radulović, protiv kojih je direktor Agencije za nacionalnu bezbjednost (ANB) Ivica Janović podnio krivičnu prijavu.

U pismu upućenom Spajiću, Milatoviću, Evropskoj komisiji (EK), Evropskom parlamentu (EP), Organizaciji za evropsku bezbjednost i saradnju (OEBS) i Savjetu Evrope, navedeno je da se najoštrije osuđuje krivična prijava podnesena protiv novinarki zbog njihovog legitimnog novinarskog rada u javnom interesu. Organizacije su pozvale vlasti da osiguraju pravo novinara na zaštitu povjerljivih izvora i da ne dozvole zastrašivanje ili odmazdu prema istraživačkim novinarima.

„Izražavamo punu solidarnost sa novinarkama Andreom Perišić i Đurđom Radulović, koje se suočavaju sa krivičnim postupkom nakon objavljivanja njihovog istraživačkog članka 'Bezbednosne provjere u ANB-u: Zapošljava li se više po volji moćnih?', koji je objavljen na sajtu CIN-CG 31. maja 2026. godine. Istraživanje je analiziralo praksu zapošljavanja u ANB-u i otvaralo važna pitanja o transparentnosti i integritetu javnih institucija“, ističe se u pismu.

U dokumentu se takođe navodi da je ANB osnovana 2005. godine i da je pod nadležnošću Vlade Crne Gore. Prema informacijama, direktor Ivica Janović podnio je krivičnu prijavu zbog navodnog odavanja klasifikovanih informacija. Novinarke su, 17. juna 2026. godine, pozvane na saslušanje u Centar bezbjednosti Podgorica, gdje su dale izjave u prisustvu svog advokata, Siniše Gazivode. Tokom saslušanja, navodno im je zatraženo da otkriju svoje povjerljive izvore.

Obje novinarke su izjavile da je krivična prijava neosnovana, jer članak ne sadrži klasifikovane informacije već informacije od javnog interesa. Organizacije koje se bore za slobodu medija izrazile su zabrinutost zbog pokušaja kriminalizacije istraživačkog novinarstva, naglašavajući da bi krivični postupci mogli stvoriti 'efekat zastrašivanja' koji obeshrabruje novinare i odvraća izvore od razotkrivanja nepravilnosti.

„Zaštita novinarskih izvora predstavlja osnovni princip slobode medija, zagarantovan zakonodavstvom Crne Gore. Javni zvaničnici i institucije treba da odgovaraju na nadzor kroz transparentnost, a ne kroz pravne postupke koji ugrožavaju slobodu medija“, navodi se u pismu.

Organizacije su pozvale nadležne tužilačke i sudske organe da ovaj slučaj tretiraju u skladu sa Ustavom i zakonima Crne Gore, kao i međunarodnim standardima zaštite slobode izražavanja. Takođe su apelovale na Spajića i Milatovića da osiguraju da nijedan novinar ne bude izložen zastrašivanju zbog izvještavanja o pitanjima od javnog interesa.

„Istraživačko novinarstvo ima nezamjenjivu ulogu u svakom demokratskom društvu. Napad na istraživačko novinarstvo je napad na pravo javnosti da zna“, zaključuje se u pismu.