Barski kalendar za 1. jul: istorijske činjenice i događaji

Danas je 1. jul, 182. dan u godini, do kraja 2026. ostala su 183 dana.

1888. Na snagu stupio Opšti imovinski zakonik za Knjaževinu Crnu Goru, koji je, nakon 16 godina rada, izradio dr Valtazar Bogišić.

1927. Na Cetinju štampan prvi broj časopisa za književnost “Zapisi” pod uredništvom Dušana Vuksana.

1966. Održan Brionski plenum CK SKJ, na kojem su iz rukovodstva partije uklonjeni prvi ljudi UDBE Aleksandar Ranković i Svetislav Stefanović, optuženi za prisluškivanje predsjednika SFRJ Josipa Broza Tita.

1972. Osnovan ZAMTES, Zavod za međunarodnu naučnu, prosvjetno-kulturnu i tehničku saradnju, preko kojeg su stotine mladih ljudi iz Crne Gore sticale nova znanja u renomiranim obrazovnim i naučnim institucijama širom svijeta.

1974 – Izašao prvi broj “Ladinog Džuboksa” u izdanju “Dečjih novina” iz Gornjeg Milanovca (kasnije poznat samo kao “Džuboks”), najpoznatijeg muzičkog časopisa Jugoslavije; u Crnu Goru dolazio sa zakašnjenjem od sedam dana.

1991. Stjepan Mesić preuzeo funkciju predsjednika Predsjedništva Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije, nakon što je njegov izbor bio blokiran nekoliko mjeseci; stupio je na dužnost tek nakon posredovanja Evropske zajednice, a na toj poziciji iste godine zamijenio ga je predstavnik Crne Gore Branko Kostić.

1907. GODINE:

Počelo je odvijanje međumjesnog telefonskog saobraćaja nakon otvaranja telefonskih stanica u deset crnogorskih varoši – Cetinju, Rijeci Crnojevića, Podgorici, Baru, Ulcinju, Nikšiću, Žabljaku, Kolašinu, Andrijevici i Grahovu.

Taj, prvobitno nazvan, “tečni odašiljač”, na početku je mogao da koristi samo predsjednik Sreza.

***

1962. GODINE:

Omladina barske komune, organizovana kroz radne akcije, počela je sa izgradnjom sportskog centra u Baru, u blizini Zgrada prvoborca, objavila je “Pobjeda”.

Rad brigade “Blažo Orlandić” bio je podijeljen u dvije etape. Do 1. septembra u brigadi su bili mještani i radili na raščišćavanju šikare i kopanju kanala, uz pripremu podloge objekata za fudbal, odbojku i mali fudbal, a od 1. septembra najavljen je dolazak brigade srednjoškolaca i studenata. Štab radne akcije bio je smješten u kući Iličkovića na putu ka Pristanu.

***

1964. GODINE:

Trgovinsko preduzeće “Izbor” otvorilo je u Sutomoru prvu prodavnicu sa samoposluživanjem, ujedno prvu takvu u barskoj opštini.

Samoposluga je otvorena kod hotela “Korali”. Opština Bar je dala preduzeću na korištenje zemljište, preduzeće iz Sombora izgradilo je montažni objekat od 80 kvadratnih metara, oprema je nabavljena u Beogradu i Sloveniji. Najveći problem je bila nabavka posebnih registar kasa, koje su nakon dugog traženja kupljene u Istočnoj Njemačkoj. Niko od poslovođa u “Izboru” nije htio da primi novi objekat, jer nije vjerovao u takav način rada, ali je već prve sezone pokazao opravdanost otvaranja.

***

1980. GODINE:

Na dan zvaničnog početka buma turističke sezone, u barskoj željezničkoj stanici je zabilježen svojevrsni rekord u broju vozova koji su iz raznih krajeva Jugoslavije kretali za Bar – za 24 časa stiglo je 12 vozova, pet iz Beograda, četiri iz Titograda i po jedan iz Niša, Bijelog Polja i Nikšića.

Računa se da je toga dana u Bar doputovalo vozom 10.000 gostiju koje su dočekivali autobusi cetinjske “Tare” i kotorske “Autoboke”. Kako je zapisano, svi hotelski kapaciteti su unaprijed bili popunjeni, a posebno mjesto tražilo se u autokampu u Šušanju.

***

1983. GODINE:

U barskoj opštini počeli su da saobraćaju novi crveni autobusi “Rumijatransa”, što je označilo početak organizacije gradskog saobraćaja.

Barsko transportno preduzeće je kupilo 15 autobusa od “Tovarne avtomobila Maribor”, a SIZ za finansiranje komunalnih djelatnosti je izgradilo stajališta i prateće objekte. Angažovanjem “Rumijatransa” uveden je red na liniji od Čanja do Starog Bara, jer su se autobusi smjenjivali svakih pola sata tokom sezone. Uvedene su i linije za Veliki Pijesak i Đuravce, kao i specijalne linije za radne organizacije.

***

2003. GODINE:

Objavljen je posljednji broj “Barskih novina”, zvaničnog opštinskog lista kojeg je izdavao Informativni centar Bar.

U trenutku gašenja, izlazile su na 52 strane, što je, uz bARS od 44 strane, činilo ukupno 96 strana teksta, slika i reklamnog prostora. Remitenda od prodaje iznosila je simboličnih 6%, što ih je činilo najprofitabilnijim lokalnim novinama u Crnoj Gori. Nakon Vladinog usvajanja Zakona o medijima iz 2003. godine, po kojima lokalna uprava i njena preduzeća nisu više imala pravo biti vlasnik, niti osnivač novina, Informativni centar je morao ugasiti ovaj časopis. Postojala je zakonska mogućnost da se, pod izmijenjenim uslovima finansiranja, putem zakupa prostora i pod formom biltena, nastavi štampanje, ali u vrhu opštinskog rukovodstva ta inicijativa nije odobrena.