Vaseljenski patrijarh kritikovao Rusku i Srpsku pravoslavnu crkvu

Vaseljenski patrijarh Vartolomej kritikovao je Rusku pravoslavnu crkvu zbog, kako je kazao, „nezahvalnosti“, dok je dio njegovog obraćanja protumačen kao direktna poruka patrijarhu srpskom Porfiriju, koji od izbora 2021. godine nije bio u zvaničnoj posjeti Vaseljenskoj patrijaršiji.

Vartolomej je govorio 12. avgusta u Crkvi Svetog Đorđa u svom rodnom selu na ostrvu Imbros, nakon bogosluženja kojem su prisustvovali aleksandrijski patrijarh Teodor II i albanski arhiepiskop Jovan. Carigradski patrijarh podsjetio je da su Ruska crkva, kao i pravoslavne crkve na Balkanu, prije sticanja autokefalnosti bile pod jurisdikcijom Vaseljenske patrijaršije.

„Ruska crkva nastala je u 16. vijeku, a crkve na Balkanu u 19. i 20. vijeku. Sve su one, prije proglašenja autokefalnosti, bile dio jurisdikcije naše Vaseljenske patrijaršije“, kazao je Vartolomej.

Prema njegovim riječima, Carigradska patrijaršija je davanjem autokefalnosti slabila sopstveni položaj kako bi služila pravoslavnim narodima, ali je zauzvrat često dobijala „čašu neblagodarnosti“. Posebno je kritikovao Rusku pravoslavnu crkvu, optužujući je da je nekanonski ušla na područje Aleksandrijske patrijaršije i u Africi uspostavila paralelnu crkvenu strukturu.

„Nezahvalnost Ruske crkve, i ne samo nje, prema Majci Carigradskoj crkvi, od koje su primili svjetlost hrišćanske vjere i prosvjećenja, nastavlja se“, poručio je Vartolomej.

On je upozorio da će oni koji se, prema njegovoj ocjeni, protive kanonskom poretku „prije ili kasnije dati odgovor Bogu“. Iako patrijarha Porfirija nije imenovao, Vartolomejeve riječi o poglavarima koji ni četiri ili pet godina nakon izbora nijesu posjetili Fanar protumačene su kao jasna aluzija na poglavara Srpske pravoslavne crkve.

„Drugi poglavari, iako je prošlo četiri ili pet godina od njihovog izbora i ustoličenja, i dalje odlažu ispunjavanje ove obaveze prema Carigradskoj crkvi. Posjetili su druge crkve, četvrtu i petu, a zaobišli prvu“, kazao je Vartolomej.

Prema redosljedu u pravoslavnim diptisima, četvrto i peto mjesto pripadaju Jerusalimskoj i Moskovskoj patrijaršiji. Porfirije je za patrijarha srpskog izabran u februaru 2021. godine, pa se vremenska odrednica koju je Vartolomej naveo podudara sa periodom od njegovog izbora.

Vaseljenski patrijarh istovremeno je pohvalio novog albanskog arhiepiskopa Jovana zato što je, poštujući ustaljeni crkveni redosljed, svoje posjete drugim pravoslavnim crkvama započeo dolaskom u Vaseljensku patrijaršiju. Vartolomejeve izjave i tumačenje da su bile usmjerene i na patrijarha Porfirija, prenio je portal Orthodox Times.