Arhimandrit Jefrem: Kanonizovati Amfilohija, on je sveti čovjek

Arhimandrit Jefrem, iguman Manastira Vatoped na Svetoj Gori, javno je saopštio da očekuje da će pokojni mitropolit crnogorsko-primorski Amfilohije biti proglašen svecem. 'Doći će vrijeme kada će ga Crkva kanonizovati. Lično mislim da je on svet', rekao je Jefrem u Sabornom hramu Hristovog Vaskrsenja u Podgorici, obraćajući se mitropolitu crnogorsko-primorskom Joanikiju.

Ova izjava predstavlja prvu direktnu javnu poruku visokog pravoslavnog velikodostojnika o mogućoj kanonizaciji Amfilohija od njegove smrti 2020. godine. Iako odluku o proglašenju svetitelja može donijeti isključivo Sveti arhijerejski sabor Srpske pravoslavne crkve, Jefremova izjava je privukla pažnju zbog autoriteta koji uživa kao iguman jednog od najuglednijih manastira pravoslavnog svijeta.

Jefrem već decenijama važi za jednu od najznačajnijih ličnosti savremenog pravoslavlja, a njegov boravak u Crnoj Gori uslijedio je nakon posjete Srbiji, gdje je donio časni pojas Presvete Bogorodice. Njegove riječi imaju posebnu težinu i često prevazilaze lično mišljenje.

Pitanje eventualne kanonizacije Amfilohija do sada se uglavnom pominjalo među njegovim poštovaocima i dijelom sveštenstva, ali nije bilo javnih poruka ovakve vrste od ličnosti Jefremovog ranga. Rasprave o Amfilohijevom nasljeđu se nastavljaju unutar Srpske pravoslavne crkve i u Crnoj Gori, posebno u kontekstu termina 'Pravoslavne crkve u Crnoj Gori' i položaja Mitropolije crnogorsko-primorske.

Prema odluci Sabora iz 2006. godine, Pravoslavnu crkvu u Crnoj Gori činile su Mitropolija crnogorsko-primorska, Eparhija budimljansko-nikšićka, kao i dijelovi Mileševske i Zahumsko-hercegovačke eparhije. Iako je poseban organizacioni okvir SPC u Crnoj Gori postojao narednih petnaest godina, nakon smrti mitropolita Amfilohija, u maju 2021. godine, Sveti arhijerejski sabor ukinuo je Episkopski savjet, čime je stavljen van snage model uspostavljen 2006. godine.

Amfilohije je bio jedna od najuticajnijih ličnosti u savremenoj istoriji Crne Gore. Njegove pristalice smatraju ga obnoviteljem crkvenog života, dok su ga kritičari optuživali za osporavanje savremenog crnogorskog identiteta. Pitanje njegove eventualne kanonizacije prevazilazi isključivo crkvene okvire i ima širi društveni značaj, a trenutno ne postoji zvanično pokrenut postupak za kanonizaciju mitropolita Amfilohija.