Crna Gora napreduje ka Zapadu, Srbija stagnira pod Vučićem

Dvije decenije nakon raspada zajedničke države sa Srbijom, Crna Gora bolje stoji politički i međunarodno, jer je dobila jasniji evropski i evroatlantski pravac - članstvo u NATO-u i napredniju poziciju na Zapadnom Balkanu u pregovorima sa EU.

S druge strane, Srbija, iako ima veće tržište i snažniju ekonomiju, ostala je opterećena sporijim evropskim putem, Kosovom i slabijim stanjem institucija. Razlika između dviju država danas najviše se ogleda u njihovim strateškim pravcima i stepenima političke otvorenosti.

Milan Ćulibrk, urednik beogradskog nedjeljnika “Radar”, kazao je da, 20 godina nakon razlaza, stanje u Crnoj Gori izgleda neuporedivo bolje nego u Srbiji, gdje ne funkcioniše nijedna institucija osim predsjednika Republike (Aleksandar Vučić), koji donosi odluke. Vučić svakodnevno mijenja Ustav i zakone, dok su institucije obesmišljene.

Neđeljko Rudović, izvršni direktor nevladine organizacije “Novinarski krug”, ističe da su crnogorske institucije i dalje slabašne, iako se može primijetiti napredak. On upozorava da, bez pritiska EU i nezavisnih medija, Crna Gora ne bi imala čime da se pohvali.

Na pitanje ko je ekonomski više napredovao od 2006. godine, Ćulibrk navodi da se može reći da su Crna Gora i Srbija u suštini na istom nivou. Prosječne plate u Crnoj Gori su 1.025 eura, dok su u Srbiji 990 eura. Ipak, Ćulibrk naglašava da su cijene u Crnoj Gori porasle 31,7 odsto, a u Srbiji 34,7 odsto, što ukazuje na to da su ekonomski rezultati slični.

Rudović dodaje da se Srbija i Crna Gora nalaze blizu po ekonomskim rezultatima, ali da se obije države suočavaju sa problemima, kao što su rast trgovinskog deficita i inflacija. Crna Gora je od obnove nezavisnosti do sada povećala svoj bruto-domaći proizvod skoro četiri puta, dok je neto javni dug porastao šest puta.

Govoreći o investicijama, Ćulibrk ističe da Srbija privlači strane investicije kroz subvencije, dok Crna Gora nije imala slične strategije. Rudović naglašava da je važno imati investicije koje donose nova radna mjesta i proizvodnju robe.

Rudović je takođe naveo da je međunarodni položaj Crne Gore najveće dostignuće obnove nezavisnosti, jer je članstvo u NATO-u donijelo jasne političke i bezbjednosne prednosti. U međuvremenu, Srbija se oslanja na Moskvu i Peking, što stvara kompleksnu situaciju na međunarodnoj sceni.