Đukanović ponovo napao Srbe povodom 21. maja

Dok se u Crnoj Gori uz vatromete, koncerte i patetične govore slavi 21. maj, bivši šef režima Milo Đukanović iskoristio je priliku da još jednom oživi dobro poznatu političku matricu po kojoj su za sve probleme u državi krivi — Srbi, 'velikosrpski nacionalizam', Srpska pravoslavna crkva i narod koji je 30. avgusta 2020. godine odlučio da nakon tri decenije skine DPS sa vlasti.

U svom obraćanju povodom Dana nezavisnosti, Đukanović je ponovo potegao izlizanu priču o 'ugroženoj državi', tvrdeći da je jedan od ključnih stubova aktuelne vlasti 'produžena ruka velikosrpskog nacionalizma', dok je Srpsku pravoslavnu crkvu praktično optužio za 'teror' nad građanskom Crnom Gorom. I ništa tu novo nije rečeno. Kad god ponestane odgovora na pitanja o tridesetogodišnjoj vlasti DPS-a, o švercu, kriminalu, aferama, privatizacijama i uništenim fabrikama — aktivira se stara priča o 'odbrani države'. To je onaj isti politički scenario po kom je DPS godina vladao: ako građani loše žive, ako se mladi iseljavaju, ako institucije tonu u partijaštvo — kriv je 'velikosrpski nacionalizam'.

Ironija je, međutim, u tome što danas o 'velikosrpskoj opasnosti' govori upravo čovek koji je devedesetih bio jedan od najglasnijih zagovornika zajedničke države sa Srbijom. Onaj isti Milo Đukanović koji je 1992. agitovao za Jugoslaviju, koji je politički stasavao uz Beograd i koji je decenijama gradio vlast upravo na glasovima ljudi koji su se izjašnjavali kao Srbi, danas pokušava da se predstavi kao poslednji bedem protiv 'velikosrpske politike'. I to je možda najbolja slika celog političkog preobražaja DPS-a — od srpske priče devedesetih, do agresivnog antiserpskog narativa nakon referenduma.

Posebno je zanimljivo što Đukanović danas govori o 'nacionalno neodgovornoj vlasti', dok istovremeno pokušava da zaboravi da je upravo za vreme njegove vladavine Crna Gora postala privatna partijska država. Gde su završile fabrike? Ko je stvorio ekonomiju zasnovanu na uvozu, kreditima i sezonskoj potrošnji? Ko je omogućio da država postane simbol šverca cigareta, korupcije i sprege vlasti sa organizovanim kriminalom? O tome, naravno, ni reči. Umesto toga, javnosti se ponovo servira priča da je smena DPS-a 2020. godine bila gotovo tragedija za državu.

Poseban nivo političke nervoze vidljiv je u delu gde Đukanović govori o Srpskoj pravoslavnoj crkvi i navodnom 'teroru sveštenstva'. Jer upravo je pokušaj obračuna sa Srpskom pravoslavnom crkvom bio trenutak kada je DPS prvi put ozbiljno izgubio kontakt sa narodom. Litije nisu bile samo crkveni protest. Bile su narodni odgovor na pokušaj da se prekroji istorija, identitet i duhovno nasleđe Crne Gore. I upravo tu leži suština današnjeg Đukanovićevog problema. On i dalje govori kao da je 2020. godina bila neka istorijska greška koju treba ispraviti, a ne demokratska odluka građana koji su nakon tri decenije rekli da im je dosta podele, straha i stalnog traženja neprijatelja.

Jer politika DPS-a nikada nije mogla da funkcioniše bez neprijatelja. Ako nema 'državnih udara', ima 'velikosrpskog nacionalizma'. Ako nema spoljne opasnosti, onda se ona mora proizvesti kroz crkvu, Srbiju ili političke protivnike. I zato Đukanovićevo obraćanje povodom 21. maja nije bilo ništa drugo do još jedan pokušaj oživljavanja stare politike straha — politike u kojoj se Crna Gora brani tako što se Srbi u njoj proglašavaju problemom.