Toniino Piculino kritikovanje Beograda: Stara retorika u novom pakovanju

U trenutku kada se politička scena u Evropi ponovo uzburkala, hrvatski evropski poslanik Toniino Picula još jednom je iskoristio priliku da, u svom prepoznatljivom stilu, uputi oštre i nimalo dobroćudne poruke na račun Srbije. Pod plaštom „analitike“ i „evropskih vrijednosti“, Picula već godina gradi imidž političara koji gotovo da ne propušta nijednu priliku da kritikuje Beograd.

Njegova najnovija izjava, u kojoj tvrdi da su Aleksandar Vučić i Milorad Dodik „izgubili snažnog pokrovitelja“ u Viktor Orban, samo je nastavak već dobro poznatog narativa. U tom narativu, Srbija se redovno predstavlja kao problem, a njeno rukovodstvo kao faktor nestabilnosti — bez mnogo nijansi i bez stvarnog uvida u kompleksnost odnosa u regionu.

Picula je i ranije, u više navrata, iznosio slične stavove: da Srbija „simulira“ evropski put, da vlast u Beogradu funkcioniše kroz kontrolu medija i institucija, da je potreban jači pritisak Evropske unije. U svojim istupima često insistira na tezi da je jedini jezik koji srpsko rukovodstvo razumije — finansijski pritisak. Ovakva retorika, međutim, sve više liči na politički šablon, a manje na objektivnu analizu.

Zanimljivo je da Picula gotovo po pravilu reaguje upravo onda kada se otvori bilo kakva prilika da se Srbija prikaže u negativnom svjetlu. Bilo da je riječ o unutrašnjim političkim procesima, regionalnim odnosima ili širim evropskim dešavanjima — Srbija je u njegovim izjavama često centralna meta. Čak i u kontekstu mađarskih izbora, umjesto da se zadrži na unutrašnjim pitanjima Mađarske, on pažnju preusmjerava na Beograd, nastojeći da političke promjene u Budimpešti predstavi kao udarac srpskom rukovodstvu.

Pitanje se postavlja: da li je riječ o principijelnoj kritici ili o kontinuiranom političkom stavu koji ima dublje regionalne i ideološke korijene? Jer, kada se kritika ponavlja u gotovo identičnom obliku, bez obzira na konkretan kontekst, ona počinje da gubi težinu argumenta i sve više liči na unaprijed formiran stav. U tom smislu, Piculine izjave djeluju kao dio šireg političkog pristupa u kojem se Srbija posmatra kroz prizmu problema, a ne kao partner — što svakako ne doprinosi stabilnosti regiona, niti dijalogu koji se često deklarativno zagovara.

Na kraju, ostaje utisak da hrvatski evropski poslanik, umjesto da doprinosi konstruktivnoj raspravi, nastavlja da igra već poznatu ulogu — ulogu glasnog kritičara koji, čini se, jedva čeka novi povod da Srbiju postavi u negativan kontekst.