Zbog EES sistema, mještani Neštin i Vizić traže rješenje u Bačkoj Palanki

Zbog pooštrenih pravila ulaska u Šengen, mještanima sela Neštin i Vizić u opštini Bačka Palanka otežan je svakodnevni život. Oni prelaze granicu da bi stigli do škole, ljekara i drugih javnih ustanova, što ih dovodi u kontakt sa susjednom Hrvatskom i drugačijim administrativnim okvirima.

Najkraći put do Bačke Palanke vodi preko graničnog prelaza Bačka Palanka-Ilok, kojim je od Vizića do Bačke Palanke potrebno devet kilometara, a iz Neština oko 13.

Kako Savremena politika navodi, prije uvođenja EES sistema sve je funkcionisalo bez većih prepreka, a mještani su svakodnevno prelazili granicu bez većih problema dok se nisu pojavila nova pravila evidencije ulazaka i izlazaka.

“Mi prolazimo kroz tih par kilometara puta da bismo stigli do svoje strane. Ako će sad svaki taj prolazak da se računa kao ulazak u Šengen, ispada da ćemo morati da brojimo koliko puta idemo do grada”, kaže mještanin Bačke Palanke.

Prema podacima Opštine Bačka Palanka, u Viziću živi 240 stanovnika, dok u naseljenom mjestu Neštin živi 613 stanovnika. Dodaju da većina od navedenog broja svakodnevno saobraća na relaciji do Bačke Palanke.

“Žitelji ova dva sela pretežno su zaposleni u Bačkoj Palanci, sve administrativne, zdravstvene i ostale potrebe obavljaju u Bačkoj Palanci, dok učenici viših razreda osnovnih škola kao i srednjoškolci pohađaju nastavu u Bačkoj Palanci”, naveli su iz Opštine Bačka Palanka.

Prema njihovim podacima, iz Neština do Bačke Palanke putuje 8 učenika osnovne škole, iz Vizića njih 5. Dok u srednje škole putuje ukupno 24 učenika iz dva sela.

Zbog novih pravila Šengena razmišlja se o alternativnim pravcima. Jedna od mogućnosti je put preko Banoštora na sremskoj strani Dunava, a zatim prelazak rijeke skelom do Begeča na bačkoj strani. Odatle se put nastavlja ka Bačkoj Palanci. Međutim, ta ruta značajno produžava putovanja: umjesto devet kilometara iz Vizića i oko 13 iz Neština, putovanje bi bilo između 36 i 42 kilometra uz prelazak Dunava skelom, čije trajanje zavisi od vremenskih uslova i organizacije saobraćaja.

Dugo obećavani most rješenje Kako je rečeno portalu, Opština Bačka Palanka je više puta tokom prethodnih decenija ukazivala na probleme s kojima se suočavaju mještani ova dva naseljena mjesta. Ideja o izgradnji novog mosta preko Dunava kod Bačke Palanke postoji već godinama i često se pominjala kao trajno rješenje ovog problema. Krajem decembra prošle godine u Beogradu je potpisan ugovor o izgradnji mosta preko Dunava sa španskom kompanijom Centunion. Ministarka građevinarstva, saobraćaja i infrastrukture Aleksandra Sofronijević izjavila je da most ima veliki značaj za čitavu Vojvodinu, jer će značajno poboljšati kvalitet života sa obije strane reke.

U budžetu Srbije za 2026. godinu izgradnja mosta označena je kao prioritetna investicija, a za projekat je opredijeljeno oko 15 milijardi dinara. Kako su za Savremenu politiku rekli iz Opštine Bačka Palanka, dogovoren je most u dužini od preko 1.857 metara, čije bi završetak trebalo da bude za četiri godine. Do tada, svakodnevni život u Neštinu i Viziću nastavlja da zavisi od graničnog prelaza koji je istovremeno i međunarodni punkt i lokalna saobraćajnica.

Selaković: Slučaj Bačke Palanke simptom neadekvatnog planiranja Koordinatorka Nacionalnog konventa o EU (NKEU) Bojana Selaković smatra da slučaj Bačke Palanke nije tehnički incident, već politička posljedica višegodišnjeg tapkanja u mjestu u evropskim integracijama. “Kada pregovarački proces stagnira, kada se integracije koriste kao retorički okvir, a ne kao realni reformski proces, onda dolazimo u situaciju da građani ispaštaju zbog predvidivih evropskih pravila. Zato je Bačka Palanka simptom”, kaže Selaković. Dodaje da uvođenje EES sistema nije nepredvidiva kriza, nego da država mora pregovarati i obezbijediti lokalna režime i infrastrukturna rješenja prije nego što sistem počne da proizvodi štetu po građane. Ona dodaje da Evropska unija neće mijenjati svoje sisteme zbog dva sela u Srbiji, ali da je država dužna da pregovara i pobrine se da spriječi štetu po građane.

“Država kandidat ima obavezu da pregovara, da traži lokalne režime, da obezbijedi infrastrukturna rešenja prije nego što sistem počne da proizvodi štetu po njene građane. Ovo je moguće i u slučaju mještana sela sa teritorije opštine Bačka Palanka”, navodi Selaković. Dodaje da su na sličan način vlasti i u Beogradu i u Prištini “zaboravile” 18 000 Srba sa pasošima Koordinacione uprave Srbije, koji nisu mogli da koriste bezvizni režim ni kada ga je Srbija 2009. godine dobila, ni Kosovo početkom 2024. godine. “Nacionalni konvent o Evropskoj uniji je bio jedini akter koji je snažno zagovarao i njihovo uključivanje u bezvizni režim i zbog toga bio predmet hajke pojedinih funkcionera kosovske vlade. Napori su urodili plodom tek krajem 2024. godine, zahvaljujući snažnom angažmanu pojedinih poslanika Evropskog parlamenta, posebno Slovenca Matijaža Nemeca”, kaže Bojana Selaković. Podsjeća da Srbija već godinama ne otvara nove klastere, jer nema suštinskog napretka u poglavljima 23 i 24, dok je politička usklađenost sa zajedničkom spoljnom i bezbjednosnom politikom EU parcijalna. A onda, zaključuje, se očekuje da u tehničkim, osjetljivim pitanjima postoji visok nivo povjerenja i fleksibilnosti.

Koordinaciona uprava Srbije podsjetila je da je 18 000 Srba sa pasošima nije moglo da koriste bezvizni režim ni kada ga je Srbija dobila 2009. godine, ni Kosovo početkom 2024. godine. Nacionalni konvent o Evropskoj uniji bio je jedini akter koji snažno zagovarao njihovo uključivanje u bezvizni režim; napori su urodili plodom krajem 2024. godine, zahvaljujući angažmanu pojedinih poslanika Evropskog parlamenta, posebno Slovenca Matijaža Nemeca.

Podsjeća se da Srbija već godinama ne otvara nove klastere, jer nema suštinskog napretka u poglavljima 23 i 24, dok je politička usklađenost sa zajedničkom spoljnom i bezbjednosnom politikom EU parcijalna.